5 ziół w leczeniu zespołu jelita drażliwego

Zespół jelita drażliwego – przyczyny i objawy

Zespół jelita drażliwego określany potocznie jako IBS (skrót od ang. Irritable Bowel Syndrome) to przewlekłe schorzenie związane z zaburzeniami czynnościowymi jelit. Potrafi niezwykle uprzykrzyć życie chorego, wywołuje dyskomfort fizyczny jak i psychiczny, wymaga dużej samokontroli i rygoru jeśli chodzi o dietę i styl życia. Właściwa diagnoza nastręcza niekiedy wielu problemów, ponieważ schorzenie ma złożony charakter, a objawy zespołu jelita drażliwego w zależności od pacjenta mogą się różnić. Najczęściej opisywane to bóle brzucha, wzdęcia, biegunki, zaparcia, bóle związane z wypróżnianiem. A co stoi za IBS? Skąd w ogóle się bierze? Tego jeszcze jednoznacznie nie wyjaśniono. Uważa się, że objawy schorzenia są wynikiem dysregulacji „osi mózg–jelito”, co manifestuje się zaburzeniami czucia trzewnego. To jednak niewiele, a przynajmniej nie na tyle dużo aby skutecznie leczyć, bo niestety dużym problemem przy IBS jest efektywne leczenie farmakologiczne. Czasem się udaje, czasem nie…W takich sytuacjach, jak to zwykle bywa, szukamy alternatywnych rozwiązań. Z uwagi na fakt, że IBS w zasadzie zyskał już miano problemu społecznego, dzisiaj poruszamy temat leków roślinnych, które mogą mieć korzystny wpływ w łagodzeniu objawów tej przykrej dolegliwości.

Olejek miętowy

Na początek olejek miętowy, bo według badań wydaje się charakteryzować największą skutecznością. O jakich badaniach mowa? Było ich kilka, niektóre całkiem wiarygodne, przeprowadzone oczywiście na pacjentach cierpiących na IBS. Przykładowo w jednej z prób klinicznych aż 79% chorych zażywających kapsułki z olejkiem miętowym doświadczyło złagodzenia bólów brzucha, 56% o bólu zapomniało całkowicie, u 83% odnotowano zmniejszoną częstość występowania stolca, a wzdęcia uległy złagodzeniu u 79%. Wyniki bardzo obiecujące, zwłaszcza w porównaniu z grupą , która zażywała placebo i w której uzyskane rezultaty były zdecydowanie gorsze. Dlaczego olejek miętowy pomaga w IBS? Zapewne dlatego, że „rozluźnia” nasze jelita, a dokładniej mięśnie jelit, wpływa na ich prawidłową motorykę, łagodzi ból. Oczywiście nie oznacza to, że chorzy z IBS mogą tak po prostu pić olejek miętowy. Zdania na temat stosowania wewnętrznego olejków eterycznych są podzielone, temat budzi dyskusje. Raczej się tego nie praktykuje. Co innego kapsułki z olejkiem miętowym, które rozpuszczają się dopiero w jelitach, a takich na rynku nie brakuje.

Kurkuma

2/3 pacjentów cierpiących na IBS i zażywających przez 8 tygodni kurkumę doświadczyło złagodzenia objawów choroby – to w wielkim skrócie wyniki badań opublikowanych na łamach Journal of Alternative and Complementary Medicine. Główny składnik czynny kurkumy, popularna kurkumina wykazuje działanie przeciwzapalne, jest silnym antyoksydantem. Niektóre z badań sugerują, że skuteczność kurkumy w zaburzeniach ze strony układu pokarmowego wynika ze zdolności blokowania kanałów wapniowych w mięśniach gładkich jelit, w stanach ich nadpobudliwości. Mówiąc wprost – kurkuma działa rozkurczająco, a dodatkowo także przeciwbakteryjnie i można tak mnożyć przykładów na temat jej dobroczynnych właściwości, ale o tym  było już tutaj 🙂 Pewien kłopot może stanowić jedynie niska biodostępność kurkuminy, ponieważ nasza wątroba skutecznie i szybko ją „utylizuje”. Jaki na to sposób? Prosty! Wystarczy łączyć kurkumę z pieprzem, który znacząco podnosi jej biodostępność.

Babka płesznik

Nasiona babki płesznik przydadzą się chorym na IBS w przypadku przewlekłych zaparć (nie u każdego muszą one występować!), ale i u tych cierpiących na biegunki. Jak to możliwe? Wszystko za sprawą błonnika rozpuszczalnego. W przypadku zaparć zmiękcza on konsystencję masy jelitowej oraz zwiększają jej objętość. W przypadku biegunek następuje absorpcja nadmiaru wody z masy jelitowej i przywrócenie właściwej konsystencji stolca. Przy okazji warto wspomnieć, że chorzy na IBS powinni unikać błonnika nierozpuszczalnego (np. otrębów), który może nasilać objawy choroby.

Karczoch

I on został poddany badaniom na chorych na IBS, a konkretnie wyciągi z jego liści. Nawet 96 % pacjentów biorących udział w doświadczeniu zgłaszało znaczącą poprawę komfortu życia w wyniku redukcji objawów ze strony przewodu pokarmowego. Karczoch to surowiec goryczowy, bogaty w laktony seskwiterpenowe, których głównym przedstawicielem jest cynaropikryna działająca rozkurczająco i wzmagająca wydzielanie żółci przez wątrobę. To ostatnie działanie potęguje inny związek- cynaryna, który przy okazji skutecznie obniża poziom cholesterolu we krwi.

Dziurawiec

Powszechnie kojarzymy go z leczeniem depresji, ale jego działanie uzależnione jest przede wszystkim z postacią w jakiej go stosujemy. Wyciągi alkoholowe i olejowe zawierają związki czynne wpływające przede wszystkim na ośrodkowy układ nerwowy, leczą depresje. Bardzo często takie leczenie u pacjentów z IBS bywa konieczne! Badania dowiodły poprawy kondycji psychicznej osób cierpiących na skutek stresu wynikającego z powodu tego schorzenia. Napary czyli wyciągi wodne z dziurawca regulują z kolei pracę przewodu pokarmowego – obfitują w dobrze rozpuszczalne w wodzie flawonoidy działające rozkurczająco. Dziurawiec w tej formie wykorzystywany jest w stanach spastycznych i zapalnych przewodu pokarmowego, w niedostatecznym wydzielaniu żółci, niestrawności.

Zespół jelita drażliwego a dieta

Dieta w IBS powinna być odpowiednio skomponowana i dobrana do potrzeb pacjenta. Tutaj o pomoc warto zwrócić się do dietetyka. Czego unikać? Warto spróbować rozstać się z glutenem i to na dobre, ponieważ w wielu przypadkach zauważono znaczną poprawę po jego wyeliminowaniu z diety. Cukier, kofeina, ostre jedzenie też nie są wskazane. Co dodać? Na pewno probiotyki, które odbudowują naturalną florę jelitową.


Źródła:

  1. Liu JH, Chen GH, Yeh HZ, Huang CK, Poon SK. Entericcoated peppermint-oil capsules in the treatment of irritable bowel syndrome: a prospective, randomized trial. J Gastroenterol 1997; 32: 765-768
  2. Merat S, Khalili S, Mostajabi P, Ghorbani A, Ansari R, Malekzadeh R. The effect of enteric-coated, delayed-release peppermint oil on irritable bowel syndrome. Dig Dis Sci 2010; 55: 1385-1390
  3. Bundy R, Walker AF, Middleton RW, Booth J. Turmeric extract may improve irritable bowel syndrome symptomology in otherwise healthy adults: a pilot study. J Altern Complement Med. 2004;10(6):1015–8. doi: 10.1089/acm.2004.10.1015.
  4. Miquel J, Bernd A, Sempere JM, Díaz-Alperi J, Ramírez A. The curcuma antioxidants: pharmacological effects and prospects for future clinical use. A review. Arch Gerontol Geriatr. 2002;34(1):37–46. doi: 10.1016/S0167-4943(01)00194-7
  5. Gilani AH, Shah AJ, Ghayur MN, Majeed K. Pharmacological basis for the use of turmeric in gastrointestinal and respiratory disorders. Life Sci. 2005;76(26):3089–105
  6. Bijkerk CJ, de Wit NJ, Muris JW, Whorwell PJ, Knottnerus JA, Hoes AW. Soluble or insoluble fibre in irritable bowel syndrome in primary care? Randomised placebo controlled trial. BMJ. 2009;339:b3154. doi: 10.1136/bmj.b3154
  7. Walker AF, Middleton RW, Petrowicz O. Artichoke leaf extract reduces symptoms of irritable bowel syndrome in a post-marketing surveillance study. Phytother Res. 2001;15(1):58–61
  8. Wan H, Chen Y. Effects of ant depressive treatment of Saint John’s wort extract related to autonomic nervous function in women with irritable bowel syndrome. Int J Psychiatry Med. 2010;40(1):45–56. doi: 10.2190/PM.40.1.d.

Twoja Ocena Artykułu: 10 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars