Mikrobowe modulatorzy epigenomu: regulacja miRNA i lncRNA przez probiotyki w zdrowiu, chorobie i medycynie prewencyjnej

Kluczowe wnioski:

  • Probiotyki modulują ekspresję miRNA i lncRNA, wpływając na mechanizmy epigenetyczne w organizmie.
  • Metabolity probiotyków, takie jak krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe i pęcherzyki zewnątrzkomórkowe, regulują niekodujące RNA w chorobach zapalnych, nowotworowych i metabolicznych.
  • Oś mikrobiota-ncRNA ma potencjał w prewencyjnej medycynie, w tym w chorobie Alzheimera, IBD i raku jelita grubego.
  • Integracja probiotyków z terapią epigenetyczną otwiera drogę do nieinwazyjnych strategii w medycynie precyzyjnej.

Co to jest regulacja epigenetyczna przez probiotyki?

Probiotyki odgrywają kluczową rolę w modulowaniu ekspresji genów gospodarza poprzez mechanizmy epigenetyczne. Szczególnie istotne jest ich oddziaływanie na niekodujące RNA, takie jak mikroRNA (miRNA) i długie niekodujące RNA (lncRNA). Te cząsteczki regulują milczenie genów, remodeling chromatyny oraz szlaki sygnałowe związane z odpornością i stanami zapalnymi.

Badania pokazują, że konkretne szczepy probiotyków zmieniają ekspresję miRNA i lncRNA, co prowadzi do korzystnych efektów w różnych stanach patologicznych. Metabolity probiotyków, w tym pęcherzyki zewnątrzkomórkowe i krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA), wchodzą w interakcje z maszynerią transkrypcyjną gospodarza.

Mechanizmy działania probiotyków na miRNA

Probiotyki wpływają na różne etapy biogenezy miRNA, od transkrypcji po ładowanie do kompleksu RISC. Ich produkty oddziałują z komórkami nabłonkowymi, immunologicznymi, wątrobowymi i nerwowymi. Zmiany w ekspresji miRNA regulują szlaki zapalne, apoptozę, metabolizm lipidów oraz stres oksydacyjny.

W modelach chorób, takich jak wrzodziejące zapalenie jelit (IBD), rak jelita grubego czy zespół metaboliczny, te mechanizmy przynoszą pozytywne rezultaty. Probiotyki poprawiają funkcję barierową jelit i zmniejszają stan zapalny poprzez oś mikrobiota-miRNA.

Główne szlaki regulowane przez miRNA pod wpływem probiotyków

  • Zapalenie i odporność.
  • Apoptoza i stres oksydacyjny.
  • Metabolizm lipidów i funkcja barierowa.
  • Choroby autoimmunologiczne i neurodegeneracyjne.

Regulacja lncRNA przez probiotyki

Długie niekodujące RNA kontrolują ekspresję genów poprzez remodeling chromatyny, sekwestrację miRNA oraz stabilność mRNA. Probiotyki modulują specyficzne lncRNA związane z procesami metabolicznymi, zapalnymi i nowotworowymi. Wpływają na szlaki takie jak Hippo/YAP1, Notch czy cGAS-STING.

Sprawdź również:  Inhalacja olejkiem miętowym zmniejsza delirium po operacjach stawów u seniorów

Te interakcje dają korzyści w modelach raka jelita grubego, niealkoholowej stłuszczeniowej chorobie wątroby (NAFLD/NASH), fibrozie popromiennej oraz atrofii mięśniowej. Probiotykowa modulacja lncRNA wspiera homeostazę w złożonych chorobach.

Choroby, w których probiotyki regulują lncRNA

  • Rak jelita grubego (CRC).
  • NAFLD/NASH.
  • Choroba Alzheimera (AD).
  • Zespół metaboliczny.

Zastosowania w medycynie prewencyjnej i precyzyjnej

Oś mikrobiota-ncRNA otwiera perspektywy dla spersonalizowanych interwencji opartych na mikrobiocie. Probiotyki mogą służyć jako nieinwazyjna strategia w terapii epigenetycznej, przywracając równowagę w chorobach złożonych. Wyzwania obejmują tłumaczenie na praktykę kliniczną i dalsze badania kierunkowe.

Integracja probiotyków z medycyną precyzyjną zapowiada nowe możliwości w prewencji IBD, CRC, zespołu metabolicznego i Alzheimera. To obiecujące podejście do modulowania ekspresji genów bez inwazyjnych metod.

Źródło: Oryginalny artykuł

Mogą Cię zainteresować