- Żelazo odgrywa kluczową rolę w zdrowiu serca – zarówno jego niedobór, jak i nadmiar szkodzą układowi sercowo-naczyniowemu.
- Niedobór żelaza dotyczy ponad 60% pacjentów z niewydolnością serca, pogarszając wydolność i jakość życia; dożylne suplementy poprawiają wyniki.
- Nadmiar żelaza zwiększa stres oksydacyjny, arytmie i kardiomiopatię, tworząc relację w kształcie litery U między poziomem żelaza a ryzykiem sercowo-naczyniowym.
- Zrównoważona ocena markerów jak saturacja transferyny czy hepcydyna oraz celowane leczenie (suplementacja lub chelatacja) mogą poprawić rokowania.
Wprowadzenie do roli żelaza w chorobach serca
Choroby sercowo-naczyniowe są główną przyczyną zgonów na świecie, odpowiadając za około jedną trzecią wszystkich śmierci. Tradycyjne czynniki ryzyka, takie jak nadciśnienie, cukrzyca, dyslipidemia czy otyłość, są dobrze znane, ale żelazo również ma kluczowe znaczenie dla zdrowia serca. Żelazo jest niezbędne do transportu tlenu, funkcji mitochondriów i pracy mięśnia sercowego.
Zarówno jego niedobór, jak i nadmiar mogą negatywnie wpływać na wyniki sercowo-naczyniowe. Przegląd ten analizuje badania dotyczące metabolizmu żelaza, regulacji poprzez oś hepcydyna-ferroportyna, energii mięśnia sercowego, stresu oksydacyjnego oraz prób klinicznych suplementacji lub redukcji żelaza.
Znaczenie niedoboru żelaza w niewydolności serca
Niedobór żelaza dotyka ponad 60% pacjentów z niewydolnością serca, prowadząc do zmniejszonej energii, niższej wydolności wysiłkowej i wyższej zachorowalności. Dożylne podawanie żelaza poprawia zdolność funkcjonalną, jakość życia i zmniejsza hospitalizacje, szczególnie u osób z niską saturacją transferyny.
Badania kliniczne potwierdzają korzyści suplementacji żelaza w niewydolności serca, przewlekłej chorobie nerek, u osób starszych, kobiet i sportowców. Kluczowe markery to saturacja transferyny, rozpuszczalny receptor transferryny oraz hepcydyna.
Mechanizmy niedoboru żelaza
Żelazo wspiera transport tlenu i funkcję mitochondriów w sercu. Jego brak osłabia te procesy, co pogarsza pracę serca. Suplementacja dożylna szybko poprawia parametry kliniczne.
Niebezpieczeństwa nadmiaru żelaza
Nadmiar żelaza zwiększa stres oksydacyjny, arytmie i kardiomiopatię. Istnieje relacja w kształcie litery U między poziomem żelaza a wynikami sercowo-naczyniowymi – zarówno zbyt mało, jak i zbyt dużo szkodzi.
Leczenie nadmiaru obejmuje chelatację żelaza lub upuszczanie krwi (flebotomię). Zrównoważona gospodarka żelaza jest kluczowa dla prewencji powikłań.
Oś hepcydyna-ferroportyna w regulacji żelaza
Oś hepcydyna-ferroportyna reguluje metabolizm żelaza. Zaburzenia tej osi przyczyniają się do nierównowagi, sprzyjając chorobom serca. Monitorowanie tych markerów pomaga w wczesnej diagnozie.
Zalecenia kliniczne i perspektywy
Nierównowaga żelaza przyczynia się do chorób sercowo-naczyniowych. Celowana diagnostyka i leczenie, w tym suplementacja przy niedoborze oraz chelatacja lub flebotomia przy nadmiarze, mogą poprawić wyniki.
Celem jest doskonalenie zarządzania okołoperacyjnego i długoterminowych efektów u tej podatnej grupy pacjentów poprzez syntezę aktualnych danych i wypełnienie luk w wiedzy.
Źródło: Oryginalny artykuł
Zapalony zielarz i miłośniki natury. Zainspirowany złożonością i bogactwem natury, poświęcił swoje życie odkrywaniu i naukowemu badaniu roślin leczniczych. Pasja do roślin i głębokie zrozumienie ich leczniczych właściwości przekłada się na unikalne, holistyczne podejście do zdrowia i wellness.