- Zidentyfikowano 95 gatunków roślin leczniczych z 53 rodzin, stosowanych głównie na problemy żołądkowo-jelitowe, infekcje oddechowe, choroby skóry i problemy rozrodcze.
- Najwyższy indeks konsensusu informatorów (ICF) wynosił 0,87 dla dolegliwości skórnych, a roślina Kalanchoe petitiana wykazała wysoką wartość wierności (FL=0,92) w leczeniu ran.
- Wiedza etnobotaniczna różni się istotnie między grupami informatorów pod względem wieku i płci (P < 0,05).
- Główne zagrożenia to wylesianie, ekspansja rolnictwa i niekontrolowane zbiory; konieczne są działania konserwatorskie i transfer wiedzy między pokoleniami.
Znaczenie tradycyjnej medycyny w Etiopii
Etiopia słynie z bogactwa roślin leczniczych, które odgrywają kluczową rolę w podstawowej opiece zdrowotnej, zwłaszcza na obszarach wiejskich. W dystrykcie Jabitehnan, należącym do strefy West Gojjam, lokalne społeczności szeroko korzystają z roślin do leczenia różnych dolegliwości. Dokumentacja tej wiedzy jest jednak ograniczona, a degradacja środowiska i modernizacja zagrażają jej przetrwaniu.
Badanie miało na celu udokumentowanie gatunków roślin leczniczych, analizę różnic w wiedzy między grupami wiekowymi i płciowymi oraz ocenę wyzwań konserwatorskich. Przeprowadzono ankiety etnobotaniczne z udziałem 90 informatorów, korzystając z wywiadów półstrukturalnych, obserwacji terenowych i dyskusji grupowych.
Metody badania
Dane zbierano za pomocą metod jakościowych i ilościowych. Zastosowano narzędzia analityczne takie jak poziom wierności (FL), indeks konsensusu informatorów (ICF), ranking preferencji, bezpośrednie rankingowanie macierzowe oraz indeks podobieństwa Jaccarda. Statystyki obliczono w programie R, w tym testy t-Studenta, ANOVA i korelacje, by zbadać różnice w wiedzy.
Wyniki: Zidentyfikowane rośliny lecznicze
Uczestnicy wskazali 95 gatunków roślin z 88 rodzajów i 53 rodzin. Najlepiej reprezentowane były rodziny Asteraceae i Fabaceae, a dominującą formą wzrostu krzewy. Najczęściej używano liści, przygotowywanych przez miażdżenie i wyciskanie, podawanych doustnie.
Najwyższy ICF (0,87) odnotowano dla chorób skóry. Roślina Kalanchoe petitiana A. Rich. wykazała wysoki FL (0,92) w leczeniu ran. Wiedza etnobotaniczna różniła się znacząco między grupami informatorów (P < 0,05).
Najczęstsze schorzenia leczone roślinami
- Problemy żołądkowo-jelitowe
- Infekcje oddechowe
- Dolegliwości skórne
- Problemy zdrowotne układu rozrodczego
Zagrożenia i ochrona roślin leczniczych
Główne czynniki zagrażające dostępności roślin to wylesianie, rozszerzanie upraw rolnych i niekontrolowane zbiory. Badanie podkreśla kluczową rolę tradycyjnej medycyny w lokalnej opiece zdrowotnej oraz potrzebę ochrony gatunków i związanej z nimi wiedzy kulturowej.
Zalecane działania obejmują wzmacnianie przekazywania wiedzy między pokoleniami, promowanie zrównoważonego użytkowania oraz strategie konserwatorskie oparte na społecznościach. Sugeruje się też dalsze badania farmakologiczne i fitochemiczne w celu weryfikacji zastosowań leczniczych.
Źródło: Oryginalny artykuł
Zapalony zielarz i miłośniki natury. Zainspirowany złożonością i bogactwem natury, poświęcił swoje życie odkrywaniu i naukowemu badaniu roślin leczniczych. Pasja do roślin i głębokie zrozumienie ich leczniczych właściwości przekłada się na unikalne, holistyczne podejście do zdrowia i wellness.
