Kluczowe wnioski:

  • Nanocząstki dwutlenku tytanu (TiO₂) mogą przenikać przez nabłonek jelitowy i gromadzić się w narządach wewnętrznych.
  • Przy krótkiej ekspozycji (jednorazowej) akumulacja tytanu w organizmie jest minimalna.
  • Dłuższa ekspozycja (tygodnie-miesiące) prowadzi do wyraźnego gromadzenia się tytanu w wątrobie, śledzionie, nerkach i mózgu.
  • Brakuje badań dotyczących długotrwałego narażenia na niskie dawki – najbardziej zbliżonych do rzeczywistej sytuacji człowieka.

Co to jest dwutlenek tytanu i dlaczego budzi zainteresowanie?

Dwutlenek tytanu (TiO₂) to biały pigment szeroko stosowany w produktach codziennego użytku: pastach do zębów, suplementach diety i lekach. W formie dodatku do żywności oznaczany jest symbolem E171 i zawiera zarówno większe cząstki, jak i frakcję nanocząstek mniejszych niż 100 nanometrów.

Choć główną drogą narażenia jest przewód pokarmowy, badania na zwierzętach wykazały, że TiO₂ może przenikać przez ściany jelit, przedostawać się do krwi i gromadzić się w ważnych narządach. Proces ten wiąże się z powstawaniem stresu oksydacyjnego, stanem zapalnym oraz uszkodzeniem komórek.

Jak przeprowadzono analizę?

Zespół badaczy z Massey University w Nowej Zelandii dokonał systematycznego przeglądu literatury zgodnie z wytycznymi PRISMA. Spośród 3012 początkowo zidentyfikowanych publikacji wybrano 54 badania spełniające kryteria włączenia. Analizowano wyniki badań na myszach i szczurach po doustnym podawaniu TiO₂ w różnych schematach czasowych: od pojedynczej dawki do ekspozycji przewlekłej trwającej miesiące.

Wyniki w zależności od czasu narażenia

Ekspozycja ostra (jednorazowa dawka)

Po podaniu pojedynczej dawki TiO₂ poziom tytanu w narządach był minimalny. Wyniki wskazują na ograniczoną absorpcję w przewodzie pokarmowym oraz szybkie wydalanie substancji z organizmu.

Ekspozycja podostra i podprzewlekła (tygodnie)

Dłuższe podawanie TiO₂ prowadziło do znaczącej, zależnej od dawki akumulacji tytanu. Najwięcej pierwiastka stwierdzano w wątrobie, śledzionie, nerkach, przewodzie pokarmowym i mózgu. Niektóre badania opisywały także zmiany histopatologiczne w tych narządach.

Ekspozycja przewlekła (miesiące)

Choć liczba badań nad długotrwałym narażeniem jest ograniczona, wyniki sugerują, że tytan utrzymuje się w organizmie przez dłuższy czas, szczególnie w wątrobie, nerkach i jelicie grubym. Pojedyncze prace wykazały obecność pierwiastka także w trzustce i tkankach rozrodczych.

Sprawdź również:  Przestrzeganie suplementacji witaminowej w leczeniu niepłodności i ciąży: wiedza, satysfakcja z informacji i zmienność preparatów

Wyjątki i niejednoznaczności

Kilka badań nie wykazało znaczącej akumulacji TiO₂ nawet przy wysokich dawkach. Różnice te mogą wynikać z odmiennej wielkości cząstek, metod analitycznych lub schematów dawkowania. Podkreśla to potrzebę ujednolicenia protokołów badawczych.

Co wynika z przeglądu dla człowieka?

Obecne dane pochodzą wyłącznie z modeli zwierzęcych i nie można ich bezpośrednio przenosić na ludzi. Największą luką pozostaje brak badań nad długotrwałym narażeniem na niskie dawki – warunki najbardziej zbliżone do codziennego kontaktu człowieka z TiO₂ w diecie i lekach.

Autorzy wskazują na konieczność dalszych, standaryzowanych badań, aby lepiej ocenić potencjalne długoterminowe skutki zdrowotne.

Źródło: Oryginalny artykuł