Kluczowe wnioski:

  • Kwas γ-aminomasłowy (GABA) wpływa na odczuwanie bólu trzewnego, ruchliwość jelit i integralność bariery jelitowej.
  • W zespole jelita drażliwego, zwłaszcza w postaci z biegunką, stwierdza się obniżone stężenie GABA i zaburzoną sygnalizację GABA-ergiczną.
  • Mikroflora jelitowa może produkować GABA, tworząc bezpośrednie połączenie między składem bakterii a osią mózg–jelito.
  • Obiecujące, lecz wciąż słabo zbadane, są metody terapeutyczne oparte na modulatorach receptorów GABA, suplementach i probiotykach produkujących GABA.

Jak GABA wpływa na pracę jelit?

Kwas γ-aminomasłowy pełni w organizmie rolę głównego neuroprzekaźnika hamującego, lecz jego działanie nie ogranicza się do mózgu. Receptory GABA występują także w jelitach, gdzie regulują odczuwanie bólu, siłę skurczów oraz szczelność błony śluzowej. Zaburzenie tego układu może nasilać objawy typowe dla zespołu jelita drażliwego.

Zespół jelita drażliwego a obniżona aktywność GABA

U chorych, szczególnie z postacią przebiegającą z biegunką, stwierdza się niższe stężenia GABA zarówno w osoczu, jak i w tkance jelitowej. Osłabiona sygnalizacja GABA-ergiczna sprzyja nadwrażliwości trzewnej i przyspieszeniu perystaltyki. Zmiany te wskazują, że niedobór GABA może być jednym z mechanizmów odpowiedzialnych za dolegliwości pacjentów.

Rola osi mózg–jelito–mikroflora

Niektóre szczepy bakterii jelitowych są zdolne do wytwarzania GABA z glutaminianu. Wytworzony w ten sposób neuroprzekaźnik może wpływać na funkcjonowanie jelita oraz na przesyłanie sygnałów do mózgu. Zaburzenia składu mikrobioty mogą więc obniżać poziom GABA i nasilać objawy zespołu jelita drażliwego.

Mechanizmy działania GABA w jelicie

  • Zmniejszenie odczuwania bólu trzewnego poprzez hamowanie nadmiernej pobudliwości neuronów.
  • Regulacja skurczów mięśni gładkich i tempa pasażu treści pokarmowej.
  • Wsparcie integralności bariery jelitowej i zmniejszenie stanu zapalnego.
  • Modulacja odpowiedzi immunologicznej błony śluzowej.

Możliwości terapeutyczne oparte na GABA

Dotychczasowe badania przedkliniczne wskazują, że leki modulujące receptory GABA, suplementy diety oraz probiotyki produkujące ten neuroprzekaźnik mogą łagodzić objawy. Połączenie GABA z ekstraktem z melisy wykazało obiecujące efekty w modelach zwierzęcych, lecz dane kliniczne pozostają ograniczone.

Sprawdź również:  Skuteczność suplementacji wysokobiałkowej bogatej w leucynę u starszych osób z sarkopenią

Potrzeba dalszych badań

Aby potwierdzić skuteczność i bezpieczeństwo preparatów wpływających na układ GABA-ergiczny, konieczne są randomizowane badania kliniczne z udziałem pacjentów. Dopiero wyniki takich badań pozwolą określić, czy terapia ukierunkowana na GABA stanie się realną opcją w leczeniu zespołu jelita drażliwego.

Źródło: Oryginalny artykuł