Znaczenie etnofarmakologiczne i cel przeglądu
W azjatyckiej medycynie etnicznej rośliny lecznicze od dawna stosuje się w łagodzeniu objawów związanych z hipoksją. Niniejszy przegląd łączy mechanizmy reagujące na hipoksję z reprezentatywnymi modulatorami pochodzenia roślinnego o potencjale translacyjnym. Celem jest integracja mechanizmów neurozapalenia napędzanych hipoksją z interwencjami etnofarmakologicznymi poprzez kompleksowe podsumowanie patofizjologii oraz ocenę roślin leczniczych od tradycyjnego użycia po dowody translacyjne.
Metodyka badania
Przeprowadzono kompleksowe przeszukanie literatury w bazach PubMed, Web of Science, ScienceDirect, SpringerLink, Elsevier oraz Chinese National Knowledge Infrastructure (CNKI) z użyciem słów kluczowych takich jak „hipoksja”, „neurozapalenie”, „neuroprotekcja” i „rośliny lecznicze”. Wybrano, wyodrębniono i przeanalizowano istotne badania opublikowane w latach 2010–2025, aby wyjaśnić szlaki mechanistyczne i potencjał translacyjny modulatorów roślinnych w neurozapaleniu związanym z hipoksją. Uzupełniono je autorytatywnymi źródłami sprzed 2010 roku, monografiami i klasycznymi tekstami dla kontekstu historycznego i etnofarmakologicznego.
Główne wyniki
Tradycyjne praktyki, takie jak stosowanie Rhodiola crenulata w chorobie wysokogórskiej, korespondują z nowoczesnymi dowodami łączącymi hipoksję, stres oksydacyjny i zapalenie. Związki fitochemiczne, w tym krocyna, genipozyd i salidrozyd, modulują sygnalizację HIF-1α-NF-κB-NLRP3 oraz Nrf2/ARE, wykazując efekty przeciwneurozapalne i antyhipoksyjne. Standaryzowane ekstrakty, takie jak EGb 761, ilustrują translację kliniczną.
Obiecujące rośliny lecznicze
- Gynostemma pentaphyllum: Pokazuje obiecującą skuteczność w leczeniu zaburzeń neurozapalnych związanych z hipoksją.
- Crocus sativus: Dostarcza krocynę o działaniu przeciwzapalnym i antyhipoksyjnym.
- Rhodiola crenulata: Stosowana tradycyjnie na chorobę wysokogórską, wsparta dowodami naukowymi.
- Panax ginseng: Oferuje nowe opcje w rozwoju leków na neurozapalenie hipoksyjne.
Wnioski i perspektywy
Rośliny lecznicze reprezentowane przez wymienione gatunki wykazują obiecującą skuteczność w terapii zaburzeń neurozapalnych związanych z hipoksją i otwierają nowe możliwości w rozwoju leków. Słowa kluczowe: hipoksja mózgowa, rośliny lecznicze, neurozapalenie, neuroprotekcja. Autorzy deklarują brak konfliktu interesów.
Publikacja ukazała się w Journal of Ethnopharmacology (2026, 360:121161, doi: 10.1016/j.jep.2026.121161).
Źródło: Oryginalny artykuł
Zapalony zielarz i miłośniki natury. Zainspirowany złożonością i bogactwem natury, poświęcił swoje życie odkrywaniu i naukowemu badaniu roślin leczniczych. Pasja do roślin i głębokie zrozumienie ich leczniczych właściwości przekłada się na unikalne, holistyczne podejście do zdrowia i wellness.
