- Żelazo jest niezbędne dla zdrowia serca, ale zarówno jego niedobór, jak i nadmiar szkodzą układowi sercowo-naczyniowemu.
- Niedobór żelaza dotyczy ponad 60% pacjentów z niewydolnością serca, pogarszając wydolność i jakość życia.
- Dożylne podawanie żelaza poprawia zdolność wysiłkową i zmniejsza hospitalizacje u pacjentów z niską saturacją transferryny.
- Między żelazem a wynikami sercowo-naczyniowymi istnieje relacja w kształcie litery U – optimum zapewnia najlepsze efekty.
Wprowadzenie do roli żelaza w chorobach serca
Choroby sercowo-naczyniowe są główną przyczyną zgonów na świecie, odpowiadając za około jedną trzecią wszystkich śmierci. Tradycyjne czynniki ryzyka, takie jak nadciśnienie, cukrzyca, dyslipidemia czy otyłość, są dobrze znane. Żelazo odgrywa jednak kluczową rolę w zdrowiu serca, będąc niezbędne do transportu tlenu, funkcji mitochondriów i pracy mięśnia sercowego.
Zarówno niedobór, jak i nadmiar żelaza mogą negatywnie wpływać na wyniki sercowo-naczyniowe. Przegląd ten analizuje badania dotyczące metabolizmu żelaza, regulacji poprzez oś hepcydyna-ferroportyna, energii mięśnia sercowego, stresu oksydacyjnego oraz prób klinicznych suplementacji lub redukcji żelaza.
Metabolizm żelaza i jego regulacja
Żelazo jest kluczowym elementem dla wielu procesów w organizmie. Jego metabolizm jest ściśle regulowany przez oś hepcydyna-ferroportyna, która kontroluje wchłanianie i uwalnianie żelaza z komórek.
Zaburzenia tej regulacji prowadzą do niedoboru lub przeciążenia żelazem, co wpływa na serce poprzez zmiany w energii komórkowej i stres oksydacyjny.
Niedobór żelaza w chorobach serca
Niedobór żelaza dotyka ponad 60% pacjentów z niewydolnością serca. Powoduje on zmniejszoną produkcję energii, obniżoną wydolność wysiłkową i wyższą zachorowalność.
Dożylne podawanie żelaza poprawia zdolność funkcjonalną, jakość życia i zmniejsza liczbę hospitalizacji, szczególnie u pacjentów z niską saturacją transferryny.
Badania kliniczne suplementacji żelaza
Próby kliniczne w niewydolności serca, przewlekłej chorobie nerek, u osób starszych, kobiet i sportowców potwierdzają korzyści z suplementacji. Kluczowe markery to saturacja transferryny, rozpuszczalny receptor transferryny i hepcydyna.
Nadmiar żelaza i jego skutki
Nadmiar żelaza zwiększa stres oksydacyjny, arytmie i kardiomiopatię. Prowadzi do uszkodzenia tkanek serca poprzez nadmierne gromadzenie się wolnego żelaza.
Między poziomem żelaza a wynikami sercowo-naczyniowymi istnieje relacja w kształcie litery U – zarówno zbyt mało, jak i zbyt dużo szkodzi.
Zaburzenia równowagi żelaza i leczenie
Zaburzenia równowagi żelaza przyczyniają się do rozwoju chorób sercowo-naczyniowych. Zalecana jest celowana ocena i leczenie: suplementacja w niedoborze oraz chelatacja lub upuszczanie krwi w nadmiarze.
Takie podejście może poprawić wyniki leczenia, zwłaszcza w okresie okołoperacyjnym i długoterminowo u osób wysokiego ryzyka.
Znaczenie markerów diagnostycznych
- Saturacja transferryny: Wskazuje na dostępność żelaza dla tkanek.
- Rozpuszczalny receptor transferryny: Marker niedoboru niezależny od stanu zapalnego.
- Hepcydyna: Kluczowy regulator metabolizmu żelaza.
Źródło: Oryginalny artykuł
Zapalony zielarz i miłośniki natury. Zainspirowany złożonością i bogactwem natury, poświęcił swoje życie odkrywaniu i naukowemu badaniu roślin leczniczych. Pasja do roślin i głębokie zrozumienie ich leczniczych właściwości przekłada się na unikalne, holistyczne podejście do zdrowia i wellness.
