- 22,3% studentów medycyny w Jordanii używało leków na receptę jako środków poprawiających funkcje poznawcze, najczęściej beta-blokerów i leków obkurczających błonę śluzową nosa (16,3%).
- Użytkowanie tych środków wiąże się z przyjmowaniem suplementów naturalnych, paleniem tytoniu i samooceną niskiej koncentracji.
- 66,9% studentów dowiedziało się o środkach poprawiających funkcje poznawcze z internetu lub od rodziny i przyjaciół.
- 38% rozważało ich użycie dla lepszej uwagi, ale 35,1% odmówiło z obawy o bezpieczeństwo.
Co to są środki poprawiające funkcje poznawcze?
Środki poprawiające funkcje poznawcze, znane jako cognitive enhancers (CE), to substancje stosowane w celu wzmocnienia zdolności umysłowych. Są one szczególnie popularne w wymagającym środowisku, takim jak studia medyczne. Badanie przeprowadzone wśród studentów medycyny w Jordanii analizuje wiedzę, postawy i rzeczywiste użycie tych środków.
Metoda badania i liczba uczestników
Dane zebrano za pomocą ankiety online od 350 studentów medycyny Uniwersytetu Jordańskiego w Ammanie. Badanie objęło pytania dotyczące znajomości CE, ich stosowania oraz źródeł informacji. Wyniki ukazują skalę zjawiska w rozwijającym się kraju Bliskiego Wschodu.
Częstotliwość używania leków na receptę jako CE
Około 22,3% uczestników przyznało się do używania leków na receptę w celu poprawy funkcji poznawczych. Najczęściej nadużywanymi substancjami były beta-blokery i leki obkurczające błonę śluzową nosa, stosowane przez 16,3% respondentów. Użytkownicy tych środków to często osoby sięgające po suplementy naturalne lub palące tytoń.
Czynniki związane z używaniem CE
- Używanie suplementów naturalnych (p < 0,05, OR: 2,01).
- Palenie tytoniu (p < 0,05, OR: 2,79).
- Niska samoocena koncentracji (p < 0,05, OR: 0,66).
Źródła informacji o środkach CE
Majority respondentów, bo 66,9%, po raz pierwszy usłyszało o CE z internetu lub od rodziny i przyjaciół. To wskazuje na istotny wpływ mediów społecznościowych i otoczenia społecznego na decyzje studentów. Brak formalnej edukacji na ten temat może prowadzić do nieświadomego stosowania tych substancji.
Motywacje i obawy studentów
Około 38% studentów rozważało użycie CE w celu poprawy uwagi i koncentracji. Z drugiej strony, 35,1% odmówiło z powodu wątpliwości co do bezpieczeństwa tych środków. Badanie podkreśla brak dowodów na ich skuteczność oraz potencjalne ryzyka zdrowotne.
Implikacje dla przyszłych lekarzy i polityk zdrowotnych
Jordanijscy studenci medycyny stosują środki CE, w tym psychostymulanty jak metylofenidat. Jako przyszli lekarze będą odpowiedzialni za przepisywanie leków, co budzi obawy etyczne i zdrowotne. Autorzy badania zalecają wprowadzenie programów edukacyjnych, aby zwiększyć świadomość i zapobiec nadużyciom.
Badanie opublikowano w czasopiśmie Journal of Ethnicity in Substance Abuse (2026, doi: 10.1080/15332640.2025.2611432).
Źródło: Oryginalny artykuł

Zapalony zielarz i miłośniki natury. Zainspirowany złożonością i bogactwem natury, poświęcił swoje życie odkrywaniu i naukowemu badaniu roślin leczniczych. Pasja do roślin i głębokie zrozumienie ich leczniczych właściwości przekłada się na unikalne, holistyczne podejście do zdrowia i wellness.
