- Beta-sitosterol działanie i beta-sitosterol w kosmetykach: blokuje wchłanianie cholesterolu LDL, wspiera regenerację skóry i działa przeciwzapalnie.
- Fitosterole na cholesterol: codzienne spożycie 2 g obniża poziom LDL o 8-10% wg EFSA i badań klinicznych.
- Fitosterole gdzie występują: oleje roślinne, orzechy, nasiona; suplementy i produkty wzbogacone dla terapeutycznych dawek.
- Czy fitosterole działają: potwierdzone meta-analizami – skuteczne w hipercholesterolemii i profilaktyce sercowo-naczyniowej.
Fitosterole roślinne zyskują na popularności dzięki udowodnionym korzyściom zdrowotnym. Te naturalne związki blokują wchłanianie cholesterolu, wspierają zdrowie serca i skóry. Poznaj ich działanie, źródła i zastosowanie.
Co to są fitosterole? Co to są sterole i stanole roślinne?
Fitosterole co to – to grupa ponad 40 związków roślinnych strukturalnie podobnych do cholesterolu. Występują w błonach komórkowych roślin, stabilizując je. Dzielą się na sterole (z wiązaniem podwójnym, np. beta-sitosterol) i stanole (nasycone, np. sitostanol). Co to są sterole i stanole roślinne? Sterole mają nienasycone wiązania, stanole – nasycone, co wpływa na ich rozpuszczalność i biodostępność. Najobficiej występuje beta-sitosterol (do 80% fitosteroli w diecie).
Beta-sitosterol działanie i fitosterole działanie – mechanizm obniżania cholesterolu
Beta-sitosterol działanie polega na konkurencyjnym blokowaniu receptorów w jelitach, co zmniejsza wchłanianie cholesterolu o 30-50%. Fitosterole na cholesterol: wg meta-analiz (Journal of Nutrition, 2022) 2 g/dzień obniża LDL o 8-10%, bez wpływu na HDL. Czy fitosterole działają? Tak – EFSA zatwierdziło health claim: „fitosterole i stanole obniżają cholesterol”. Wspomagają profilaktykę miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych.
Fitosterole gdzie występują? Do jakich produktów dodaje się sterole i stanole roślinne?
Fitosterole gdzie występują: w olejach roślinnych (słonecznikowy, kukurydziany – 200-400 mg/100g), orzechach (migdały, pistacje), nasionach (sezam, dynia), kiełkach pszenicy i warzywach strączkowych. Dieta dostarcza średnio 200-400 mg/dzień, terapeutyczna dawka wymaga suplementów. Do jakich produktów dodaje się sterole i stanole roślinne? Margaryny, jogurty, napoje roślinne, majonezy (np. Benecol, Flora pro.activ) – wzbogacone do 1,5-3 g/porcję. Suplementy w formie esterów fitosteroli zwiększają przyswajalność.
Beta-sitosterol w kosmetykach i fitosterole w kosmetykach
Beta-sitosterol w kosmetykach działa emolientowo, przeciwzapalnie i regenerująco. Hamuje elastazę, wspiera syntezę kolagenu i ceramidów, poprawia barierę hydrolipidową. Stosowany w kremach anti-aging, na atopowe zapalenie skóry (AZS), rumień pieluszkowy. Badania (Int J Mol Sci, 2023) potwierdzają redukcję stanów zapalnych i poprawę nawilżenia o 25%.
Fitosterole menopauza i inne zastosowania zdrowotne
Fitosterole menopauza: łagodzą objawy dzięki fitoestrogennemu działaniu beta-sitosterolu – zmniejszają uderzenia gorąca i poprawiają lipidogram (Menopause Journal, 2021). Wspomagają też prostatę (BPH), układ moczowy i immunomodulację. Działają antyoksydacyjnie, przeciwzapalnie (inhibicja NF-κB) i potencjalnie antynowotworowo (hamowanie proliferacji komórek raka prostaty, jelita grubego).
Bezpieczeństwo i dawkowanie fitosteroli roślinnych
Dawka 1,5-3 g/dzień jest bezpieczna (EFSA). Nie dla kobiet w ciąży, karmiących, dzieci <5 lat. Konsultacja z lekarzem przy sitosterolemii. LSI: hipercholesterolemia, hiperlipidemia, zdrowie serca, błonnik rozpuszczalny, omega-3, polifenole.
Zapalony zielarz i miłośniki natury. Zainspirowany złożonością i bogactwem natury, poświęcił swoje życie odkrywaniu i naukowemu badaniu roślin leczniczych. Pasja do roślin i głębokie zrozumienie ich leczniczych właściwości przekłada się na unikalne, holistyczne podejście do zdrowia i wellness.
