Kluczowe wnioski:

  • Ekstrakt z palmy sabałowej (Serenoa repens) może powodować utrzymujące się zaburzenia seksualne i psychiczne, przypominające zespół post-finasterydowy.
  • Objawy pojawiły się u większości pacjentów w ciągu pierwszego miesiąca stosowania i trwały średnio 4,7 roku, a całkowite ustąpienie nastąpiło tylko u trzech osób.
  • Połączenie palmy sabałowej z finasterydem zwiększało nasilenie i czas trwania dolegliwości.
  • Autorzy postulują istnienie „zespołu post-Serenoa” i apelują o większą czujność farmakologiczną.

Wstęp

Palma sabałowa (Serenoa repens) jest popularnym suplementem stosowanym przy łagodnym przerostie gruczołu krokowego oraz przy łysieniu androgenowym. Jej działanie polega głównie na hamowaniu enzymu 5-alfa-reduktazy, podobnie jak w przypadku leku finasteryd. W ostatnich latach pojawiły się doniesienia o długotrwałych skutkach ubocznych, które skłoniły badaczy do bliższego przyjrzenia się bezpieczeństwu tego preparatu.

Metodyka badania

Zespół włoskich naukowców zebrał zgłoszenia od osób, które doświadczyły niepożądanych objawów po stosowaniu palmy sabałowej. Pacjenci zgłaszali się za pośrednictwem internetowego forum poświęconego skutkom ubocznym finasterydu. Każdy przypadek został dokładnie przeanalizowany w ośrodku CERFIT we Florencji, gdzie zebrano wywiad medyczny i psychiatryczny oraz oceniono dostępne wyniki badań laboratoryjnych.

Przyczynowość działań niepożądanych oceniano za pomocą skali Naranjo, a zgłoszenia dokumentowano na oficjalnych włoskich formularzach farmakowigilancji. Dawki preparatu wynosiły od 120 do 900 mg na dobę, a u większości osób objawy wystąpiły w ciągu pierwszego miesiąca stosowania.

Charakterystyka objawów

Objawy utrzymywały się średnio przez 4,7 roku, a całkowite ustąpienie dolegliwości stwierdzono jedynie u trzech pacjentów. Najczęściej zgłaszano zaburzenia erekcji, obniżone libido oraz problemy psychiczne, takie jak obniżenie nastroju czy lęk. Nasilenie i czas trwania objawów były wyraźnie większe u osób przyjmujących jednocześnie Serenoa repens i finasteryd.

Ocena przyczynowości

W 54% zgłoszeń związek przyczynowy między stosowaniem palmy sabałowej a wystąpieniem objawów uznano za „prawdopodobny” według skali Naranjo. Autorzy podkreślają, że przekonanie o całkowitym bezpieczeństwie preparatów roślinnych może ograniczać zgłaszanie działań niepożądanych, co utrudnia ich wykrycie i monitorowanie.

Sprawdź również:  Kwas arachidonowy w diecie: Ryzyko nadciśnienia i zwłóknienia narządów

Wnioski i zalecenia

Badanie sugeruje istnienie „zespołu post-Serenoa” – zespołu objawów seksualnych i neuropsychiatrycznych, które mogą utrzymywać się długo po odstawieniu preparatu. Ze względu na powszechne, często niekontrolowane stosowanie palmy sabałowej, autorzy apelują o zwiększenie nadzoru farmakologicznego oraz prowadzenie dalszych badań klinicznych.

  • Osoby rozważające suplementację powinny być świadome ryzyka długotrwałych skutków ubocznych.
  • Lekarze powinni pytać pacjentów o stosowanie preparatów roślinnych przy występowaniu niejasnych objawów seksualnych lub psychicznych.
  • Konieczne jest dalsze monitorowanie bezpieczeństwa Serenoa repens w ramach systemów farmakowigilancji.

Źródło: Oryginalny artykuł