Kluczowe wnioski:

  • Gryka zwyczajna to bezglutenowa pseudozbożowa roślina, bogata w wysokiej jakości białko, błonnik i antyoksydanty.
  • Regularne spożywanie kaszy i mąki gryczanej wspiera kontrolę glukozy, obniża cholesterol i chroni układ sercowo-naczyniowy.
  • Roślina dobrze rośnie w Polsce na glebach lekkich i kwaśnych; jej uprawa poprawia strukturę gleby i ogranicza występowanie chwastów.
  • Oprócz żywności gryka znajduje zastosowanie w diecie bezglutenowej, paszach oraz jako zielony nawóz i surowiec do produkcji poduszek i materacy.

Co to jest gryka i dawna nazwa gryki?

Gryka, znana też pod dawną nazwą gryka tatarka, to roślina jednoroczna z rodziny rdestowatych (Polygonaceae). Wbrew nazwie potocznej nie należy do zbóż, lecz do pseudozbóż – jej nasiona przypominają zboża pod względem zastosowania kulinarnego, lecz botanicznie są zupełnie inne.

Gryka właściwości odżywcze i wartości odżywcze

W 100 g suchej kaszy gryczanej znajduje się ok. 13 g łatwo przyswajalnego białka o korzystnym profilu aminokwasowym, 10 g błonnika pokarmowego oraz cenne mikroelementy: magnez, żelazo, cynk, miedź i mangan. Gryka właściwości wynikają przede wszystkim z obecności rutyny i innych bioflawonoidów o działaniu przeciwutleniającym.

Gryka właściwości zdrowotne i lecznicze

Dzięki wysokiej zawartości błonnika rozpuszczalnego gryka właściwości zdrowotne obejmują obniżenie stężenia „złego” cholesterolu LDL oraz stabilizację poziomu glukozy po posiłkach. Rutyna wzmacnia naczynia krwionośne, co jest szczególnie korzystne przy nadciśnieniu i kruchości naczyń. Regularne włączanie gryki do diety może zmniejszać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i wspomagać profilaktykę otyłości.

Gryka roślina – gdzie rośnie w Polsce?

Gryka gdzie rośnie w Polsce – uprawia się ją głównie na glebach piaszczystych i kwaśnych Pomorza, Warmii, Mazur oraz Lubelszczyzny. Roślina dobrze znosi niskie temperatury i krótkie lato, dzięki czemu jej areał uprawy systematycznie rośnie w północno-wschodniej części kraju.

Gryka czy wyka – jak odróżnić?

Choć nazwy brzmią podobnie, gryka lub wyka to zupełnie inne gatunki. Wyka należy do roślin strączkowych i jest wykorzystywana głównie na paszę, podczas gdy gryka zwyczajna dostarcza jadalnych nasion o orzechowym smaku.

Sprawdź również:  Krwawnik pospolity - właściwości i zastosowanie

Zastosowanie gryki zwyczajnej w kuchni i przemyśle

Kasza gryczana – palona lub niepalona – stanowi bazę dań obiadowych, sałatek i zapiekanek. Mąka gryczana jest niezastąpiona w diecie bezglutenowej: wykorzystuje się ją do wypieku chleba, naleśników i makaronów. Z gryki produkuje się także piwo rzemieślnicze o wyrazistym, lekko gorzkawym aromacie. Poza żywnością nasiona służą do napełniania poduszek i materacy ortopedycznych, a łuski jako ekologiczne podłoże do uprawy grzybów.

Gryka tatarka zastosowanie poza żywnością

W rolnictwie ekologicznym gryka tatarka zastosowanie obejmuje funkcję zielonego nawozu: szybko rosnąca masa zielona ogranicza rozwój chwastów i poprawia strukturę gleby. W przemyśle paszowym śruta gryczana stanowi wartościowe źródło białka dla drobiu i trzody.