Kluczowe wnioski:

  • Kwas gamma-aminomasłowy (GABA) wpływa na objawy zespołu jelita drażliwego poprzez działanie na układ nerwowy, jelita i mikroflorę.
  • Obniżone stężenie GABA oraz zaburzenia jego sygnalizacji stwierdzono szczególnie u pacjentów z postacią biegunkową IBS.
  • Produkcja GABA przez bakterie jelitowe łączy skład mikrobioty z regulacją bólu i motoryki przewodu pokarmowego.
  • Potencjalne metody leczenia ukierunkowane na układ GABA-ergiczny wymagają potwierdzenia w badaniach klinicznych na ludziach.

Rola GABA w organizmie i jej związek z jelitami

Kwas gamma-aminomasłowy, znany jako GABA, pełni funkcję głównego neuroprzekaźnika hamującego w układzie nerwowym. W ostatnich latach zauważono, że substancja ta oddziałuje nie tylko na mózg, lecz także na funkcje przewodu pokarmowego. GABA wpływa na odczuwanie bólu trzewnego, ruchliwość jelit, integralność bariery jelitowej oraz odpowiedź immunologiczną.

Receptory GABA występują zarówno w ośrodkowym układzie nerwowym, jak i w jelitowym układzie nerwowym. Dzięki temu GABA może modulować pracę jelit na kilku poziomach jednocześnie. Obecność receptorów w nabłonku jelitowym wskazuje na bezpośredni wpływ tej substancji na funkcje bariery jelitowej.

Zespół jelita drażliwego i zaburzenia sygnalizacji GABA-ergicznej

Zespół jelita drażliwego (IBS) należy do zaburzeń interakcji jelito-mózg. Badania wskazują, że u chorych obserwuje się obniżone stężenie GABA oraz zaburzenia jego sygnalizacji. Zmiany te występują szczególnie w postaci biegunkowej choroby.

Zmniejszona aktywność układu GABA-ergicznego może nasilać objawy takie jak ból brzucha, biegunki czy wzdęcia. Zaburzenia te dotyczą zarówno ośrodkowego układu nerwowego, jak i lokalnych mechanizmów jelitowych. Potwierdza to hipotezę o wielopoziomowym udziale GABA w patogenezie IBS.

Mikrobiota jelitowa jako źródło GABA

Niektóre szczepy bakterii jelitowych są zdolne do wytwarzania GABA. Dzięki temu mikroflora może wpływać na poziom tej substancji w organizmie. Zależność ta tworzy bezpośrednie połączenie między składem mikrobioty a funkcjonowaniem osi mikrobiota-jelito-mózg.

Zmiany w składzie bakterii jelitowych mogą więc wpływać na nasilenie objawów IBS poprzez modyfikację poziomu GABA. Mechanizm ten otwiera nowe możliwości terapeutyczne, w tym zastosowanie probiotyków produkujących GABA.

Sprawdź również:  Suplementacja kwasów omega-3 a biomarkery zdrowia naczyń krwionośnych – systematyczny przegląd i metaanaliza

Możliwe kierunki terapii ukierunkowanej na GABA

Modulatory receptorów GABA

Leki wpływające na receptory GABA są badane pod kątem łagodzenia objawów IBS. Działanie tych substancji może obejmować zmniejszenie nadwrażliwości trzewnej oraz poprawę motoryki jelit.

Suplementy i preparaty roślinne

Rozważa się stosowanie suplementów GABA oraz preparatów zawierających melisę lekarską. Połączenie GABA z melisą może wzmacniać działanie uspokajające i przeciwbólowe. Dotychczasowe wyniki pochodzą głównie z badań przedklinicznych.

Probiotyki produkujące GABA

Szczepy bakterii zdolne do syntezy GABA stanowią obiecujący kierunek terapii. Probiotyki te mogą zwiększać miejscowe stężenie GABA w jelicie i wpływać na objawy choroby. Potrzebne są jednak badania kliniczne potwierdzające skuteczność i bezpieczeństwo takiego postępowania.

Potrzeba dalszych badań

Obecne dane na temat skuteczności terapii ukierunkowanych na układ GABA-ergiczny w IBS pochodzą głównie z modeli zwierzęcych. Brakuje randomizowanych badań klinicznych z udziałem pacjentów. Konieczne jest przeprowadzenie dalszych badań, aby określić rzeczywistą wartość terapeutyczną tych metod.

Źródło: Oryginalny artykuł