Kluczowe wnioski:

  • Oligosacharydy pozyskane z makuchu sezamowego wykazują aktywność prebiotyczną, wspierając wzrost korzystnych bakterii jelitowych.
  • Najlepsze właściwości uzyskano przy zastosowaniu ekstrakcji podkrytycznym propanem – najwyższa wydajność i zawartość cukrów.
  • Struktura chemiczna oligosacharydów zależy od metody pozyskiwania oleju, co wpływa na ich zdolność do neutralizacji wolnych rodników i działania na mikroflorę.
  • Badanie pokazuje, że makuch sezamowy – dotychczas słabo wykorzystywany – może stać się wartościowym surowcem do produkcji funkcjonalnych składników żywności.

Makuch sezamowy, główny produkt uboczny przemysłu olejarskiego, przez długi czas nie znajdował szerokiego zastosowania. Naukowcy z Uniwersytetu Technologicznego w Henan postanowili sprawdzić, czy można z niego uzyskać oligosacharydy o korzystnym działaniu na florę jelitową. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Food Research International.

Cztery sposoby pozyskiwania oleju, cztery rodzaje oligosacharydów

W badaniu wykorzystano makuch pochodzący z czterech różnych procesów technologicznych: prażenia z tłoczeniem, tłoczenia na zimno, ekstrakcji rozpuszczalnikiem oraz ekstrakcji podkrytycznym propanem. Z każdej partii wyodrębniono oligosacharydy, które oznaczono odpowiednio jako ORPM, OCPM, OSEM i OSPEM.

Do optymalizacji warunków ekstrakcji zastosowano metodę powierzchni odpowiedzi z planem Boxa-Behnkena. Uwzględniono trzy zmienne: stężenie etanolu, stosunek ciecz-ciało stałe oraz czas wspomaganej ultradźwiękami ekstrakcji. Dzięki temu uzyskano powtarzalne i porównywalne próbki.

Charakterystyka strukturalna otrzymanych oligosacharydów

Wszystkie próbki miały masę cząsteczkową w zakresie od 424 do 1167 Da. OSPEM, pochodzący z ekstrakcji podkrytycznym propanem, wyróżniał się najwyższą wydajnością oraz największą zawartością cukrów. Zawierał także najwięcej reszt kwasu glukuronowego – aż 27,39 %.

ORPM, uzyskany z makuchu po prażeniu i tłoczeniu, wykazywał najsilniejsze działanie przeciwutleniające – skutecznie neutralizował wolne rodniki. Pozostałe oligosacharydy również posiadały tę zdolność, jednak w nieco mniejszym stopniu.

Działanie prebiotyczne – wpływ na bakterie jelitowe

Badacze ocenili wpływ oligosacharydów na wzrost wybranych szczepów bakterii. OSEM i OSPEM najskuteczniej stymulowały namnażanie Lactobacillus plantarum Pc1 oraz Lactococcus lactis ZZUPF9 – bakterii uznawanych za korzystne dla zdrowia.

Sprawdź również:  Aktywność przeciwcukrzycowa diety opartej na liściach szarłatu (Amaranthus hybridus) u szczurów z cukrzycą

Jednocześnie te same oligosacharydy hamowały rozwój bakterii niepożądanych. Wyniki wskazują, że aktywność prebiotyczna jest ściśle powiązana ze strukturą chemiczną związków, a szczególnie z obecnością reszt kwasu glukuronowego.

Potencjał makuchu sezamowego w produkcji żywności funkcjonalnej

Autorzy podkreślają, że oligosacharydy z makuchu sezamowego mogą znaleźć zastosowanie jako składniki prebiotyczne w żywności i suplementach diety. Dotychczas makuch traktowano głównie jako paszę lub surowiec energetyczny – teraz może stać się źródłem wartościowych związków bioaktywnych.

Badanie dostarcza praktycznych wskazówek dotyczących wyboru metody ekstrakcji oleju, jeśli celem jest uzyskanie oligosacharydów o określonych właściwościach zdrowotnych. W przyszłości planowane są dalsze prace nad stabilnością i biodostępnością tych związków w produktach spożywczych.

Źródło: Oryginalny artykuł