Kluczowe wnioski:

  • Suplementacja witaminy D u kobiet z PCOS znacząco obniża wskaźnik insulinooporności (HOMA-IR) oraz poziom insuliny na czczo.
  • Witamina D zmniejsza stężenie białka C-reaktywnego (hs-CRP), co wskazuje na działanie przeciwzapalne.
  • Po suplementacji obserwuje się obniżenie całkowitego testosteronu, co może łagodzić objawy hiperandrogenizmu.
  • Nie stwierdzono wpływu witaminy D na stężenie glukozy na czczo ani na większość parametrów lipidowych.

Wstęp – dlaczego witamina D budzi zainteresowanie w PCOS?

Zespół policystycznych jajników (PCOS) to jedna z najczęstszych przyczyn zaburzeń hormonalnych u kobiet w wieku rozrodczym. Coraz więcej badań wskazuje, że niedobór witaminy D może współwystępować z insulinoopornością i stanem zapalnym, które towarzyszą tej chorobie.

Meta-analiza opublikowana w czasopiśmie Medicine (Baltimore) podsumowuje wyniki dziesięciu badań klinicznych, w których porównywano wpływ suplementacji witaminy D z placebo na wybrane wskaźniki hormonalne, metaboliczne i zapalne.

Jakie parametry analizowano?

Badacze oceniali wpływ witaminy D na 12 różnych wskaźników laboratoryjnych. Wśród nich znalazły się m.in. indeks HOMA-IR, insulina na czczo, glukoza na czczo, hs-CRP, testosteron całkowity, DHEAS, wskaźnik wolnych androgenów, SHBG oraz parametry lipidowe (cholesterol całkowity, triglicerydy, HDL-C i LDL-C).

Do meta-analizy włączono wyłącznie badania z grupą kontrolną otrzymującą placebo, co zwiększa wiarygodność uzyskanych wyników.

Wpływ witaminy D na gospodarkę węglowodanową

Suplementacja witaminy D wyraźnie obniżała wartość indeksu HOMA-IR (różnica średnich: –0,47) oraz stężenie insuliny na czczo (różnica średnich: –1,25 µU/ml). Oba wyniki były istotne statystycznie.

Nie zaobserwowano natomiast istotnego wpływu na stężenie glukozy na czczo. Oznacza to, że witamina D może poprawiać wrażliwość na insulinę, nie zmieniając jednocześnie poziomu cukru we krwi na czczo.

Działanie przeciwzapalne

Poziom hs-CRP, markera stanu zapalnego, obniżył się średnio o 1,18 mg/l w grupie suplementowanej witaminą D. Wynik ten był istotny statystycznie i sugeruje, że witamina D może łagodzić przewlekły stan zapalny towarzyszący PCOS.

Sprawdź również:  Wpływ zmian klimatu na rośliny lecznicze i produkty naturalne: Przegląd badań

Zmiany w profilu hormonalnym

Meta-analiza wykazała istotne obniżenie stężenia testosteronu całkowitego (różnica średnich: –0,33 ng/ml). Nie stwierdzono natomiast istotnych zmian w poziomach DHEAS, wskaźnika wolnych androgenów ani SHBG.

Obniżenie testosteronu może mieć znaczenie kliniczne, ponieważ hiperandrogenizm jest jedną z głównych przyczyn hirsutyzmu i trądziku u pacjentek z PCOS.

Parametry lipidowe – brak istotnych zmian

Analiza nie wykazała istotnego wpływu witaminy D na cholesterol całkowity, triglicerydy, HDL-C ani LDL-C. Oznacza to, że w świetle aktualnych danych suplementacja witaminy D nie poprawia profilu lipidowego u kobiet z PCOS.

Podsumowanie i wnioski praktyczne

Aktualne dowody wskazują, że suplementacja witaminy D może korzystnie wpływać na insulinooporność, stan zapalny oraz poziom testosteronu u pacjentek z zespołem policystycznych jajników. Nie wpływa natomiast na glikemię na czczo ani na parametry lipidowe.

Przed rozpoczęciem suplementacji warto oznaczyć stężenie 25(OH)D i skonsultować dawkę z lekarzem prowadzącym, ponieważ nadmiar witaminy D również niesie określone ryzyka.

Źródło: Oryginalny artykuł