Kluczowe wnioski:

  • Rezistom jelitowy u ludzi i zwierząt gospodarskich wykazuje wysoki poziom genów oporności na antybiotyki (ARG) zaraz po urodzeniu, po czym stopniowo maleje z wiekiem.
  • Dieta odgrywa kluczową rolę: karmienie mieszankami i diety wysokotłuszczowe lub wysokobiałkowe zwiększają obciążenie ARG, natomiast karmienie piersią oraz diety bogate w błonnik je zmniejszają.
  • Probiotyki i prebiotyki mogą pomóc w zmniejszeniu oporności na antybiotyki w jelitach, ale należy oceniać ryzyko transferu genów oporności.
  • Zapobieganie oporności antybiotykowej wymaga podejścia „One Health”, uwzględniającego ludzi, zwierzęta i środowisko.

Co to jest rezistom jelitowy i dlaczego jest ważny?

Rezistom jelitowy to zbiór genów oporności na antybiotyki (ARG) obecnych w mikrobiocie jelitowej. Te geny pozwalają bakteriom przetrwać kontakt z antybiotykami, co stanowi rosnące zagrożenie dla zdrowia globalnego. Badania wskazują na znaczne podobieństwo genów oporności między jelitami ludzi a zwierząt hodowlanych, co sugeruje możliwość przenoszenia ich między gatunkami.

Używanie antybiotyków w medycynie i hodowli zwierząt sprzyja rozprzestrzenianiu się opornych bakterii. W medycynie prowadzi to do transmisji między pacjentami i w społecznościach, a w rolnictwie – do zanieczyszczenia łańcucha pokarmowego i upraw poprzez obornik. Te powiązane ścieżki zwiększają globalny problem oporności antybiotykowej.

Rozwój rezistomu w zależności od wieku

U noworodków u ludzi i zwierząt gospodarskich poziom genów ARG w jelitach jest wysoki zaraz po urodzeniu. Z wiekiem obciążenie tymi genami stopniowo spada, co obserwuje się w obu grupach. Zrozumienie tego wczesnego rozwoju jest kluczowe dla strategii zapobiegania oporności antybiotykowej (AMR).

Wczesne życie to okres krytyczny dla kształtowania mikrobioty jelitowej, w tym rezistomu. Wysoki poziom ARG na starcie wynika z ekspozycji środowiskowej i kolonizacji bakteryjnej.

Rola diety w modulacji rezistomu jelitowego

Karmienie piersią kontra mieszanki

Karmienie piersią wzbogaca jelita korzystnymi bakteriami, takimi jak Bifidobacterium i Lactobacillus, co stabilizuje ekosystem jelitowy i zmniejsza obciążenie ARG. W przeciwieństwie do tego, karmienie mieszankami sprzyja patogenom oportunistycznym, takim jak S. epidermidis, K. pneumoniae czy C. difficile. Prowadzi to do wzrostu ARG i ruchomych elementów genetycznych (MGE), ułatwiających ich rozprzestrzenianie.

Sprawdź również:  Suplementacja alfa-ketoglutaranem poprawia hiperglikemię u myszy z cukrzycą

Diety wysokotłuszczowe i wysokobiałkowe u zwierząt

Monotonna dieta wysokokoncentratowa, bogata w tłuszcze, białka i cukry, nasila akumulację ARG w jelitach zwierząt gospodarskich. Taka dieta zmienia skład mikrobioty, faworyzując bakterie oporne. Różnorodne diety bogate w błonnik zmniejszają występowanie ARG.

Możliwości interwencji dietetycznych

Probiotyki i prebiotyki wykazują potencjał w zmniejszaniu AMR w jelitach. Mogą wspierać korzystne bakterie i ograniczać rozwój opornych szczepów. Przy rozwijaniu żywności funkcjonalnej należy jednak oceniać ryzyko transferu genów oporności.

Diety bogate w błonnik i różnorodne sprzyjają niższemu poziomowi ARG zarówno u ludzi, jak i zwierząt.

Kierunki przyszłych badań i podejście „One Health”

Recenzja wskazuje luki w wiedzy i proponuje dalsze badania w ramach koncepcji „One Health”, integrującej zdrowie ludzi, zwierząt i środowiska. To podejście jest niezbędne do tworzenia polityk i interwencji kontrolujących AMR pochodzące z jelit. Ochrona zdrowia publicznego wymaga kompleksowych strategii zapobiegawczych.

Źródło: Oryginalny artykuł