Kluczowe wnioski:

  • Suplementacja probiotykami nie zwiększa istotnie różnorodności mikrobioty jelitowej u zdrowych osób.
  • Metaanaliza 22 badań z udziałem 1068 osób nie wykazała zmian w kluczowych wskaźnikach różnorodności, takich jak indeks Shannona czy Chao1.
  • Badania nie zależały od rodzaju probiotyku, czasu suplementacji ani ryzyka błędu metodologicznego.
  • Potrzebne dalsze badania, by sprawdzić efekty w specyficznych grupach lub warunkach.

Co mówią wyniki najnowszych badań?

Probiotyki to popularne suplementy diety, które wielu osób przyjmuje w celu poprawy zdrowia jelit i zwiększenia różnorodności mikrobioty. Mikrobiota jelitowa to zbiór bakterii i innych mikroorganizmów w naszych jelitach, a jej bogactwo wiąże się z lepszą odpornością organizmu. Jednak systematyczny przegląd i metaanaliza opublikowana w 2026 roku w czasopiśmie BMC Medicine pokazuje, że probiotyki nie wpływają znacząco na tę różnorodność u zdrowych ludzi.

Badanie objęło analizę 47 wybranych prac naukowych z baz MEDLINE, Embase i Cochrane, wyszukanych do 12 kwietnia 2024 roku. Z nich 22 badania z danymi od 1068 uczestników nadawały się do metaanalizy. Użyto modelu efektów losowych, by ocenić mediany różnic w wskaźnikach różnorodności.

Brak efektu w kluczowych wskaźnikach różnorodności

Metaanaliza nie wykazała statystycznie istotnych zmian w najważniejszych miarach różnorodności mikrobioty po suplementacji probiotykami w porównaniu do grupy kontrolnej bez probiotyków. Na przykład indeks Shannona, który mierzy bogactwo i równomierność gatunków bakterii, pozostał bez zmian (MedD = -0,08; 95% CI: -0,16 do 0,01).

Podobne wyniki uzyskano dla innych wskaźników: liczba obserwowanych jednostek taksonomicznych operacyjnych (OTU; MedD = 2,19; 95% CI: -2,20 do 6,57), indeks Chao1 (MedD = -3,19; 95% CI: -27,28 do 20,89) oraz indeks Simpsona (MedD = -0,01; 95% CI: -0,02 do 0,00). Większość badań nie raportowała różnic także w innych miarach alfa- i beta-różnorodności.

Analizy podgrup i wrażliwości

Badacze sprawdzili, czy wyniki zależą od rodziny taksonomicznej probiotyku, ryzyka błędu metodologicznego w badaniach czy czasu trwania interwencji. Żadne z tych czynników nie zmieniło wniosków – efekt pozostał nieistotny statystycznie.

Sprawdź również:  Skuteczność i bezpieczeństwo ekstraktów z Acmella oleracea i Boswellia serrata w leczeniu przewlekłego bólu dolnego odcinka kręgosłupa

Brakowało danych do metaanalizy niektórych innych wskaźników różnorodności, ale pojedyncze studia potwierdzały brak różnic między grupami z probiotykami a kontrolnymi.

Dlaczego probiotyki nie działają tak, jak się spodziewano?

U zdrowych osób mikrobiota jelitowa jest już zazwyczaj zrównoważona, co może wyjaśniać brak efektu suplementacji. Probiotyki promowane są jako sposób na zwiększenie jej odporności, ale dowody naukowe tego nie potwierdzają. To badanie podkreśla potrzebę dalszych badań nad konkretnymi szczepami probiotyków lub ich formułami w wybranych grupach, np. pod wpływem diety czy warunków środowiskowych.

Praktyczne wskazówki dla zdrowia jelit

Jeśli jesteś zdrowy i rozważasz probiotyki, pamiętaj, że nie poprawią one różnorodności Twojej mikrobioty. Lepsze efekty może przynieść zróżnicowana dieta bogata w błonnik, prebiotyki z warzyw i owoców oraz aktywność fizyczna. Zawsze konsultuj suplementację z lekarzem, zwłaszcza jeśli masz problemy zdrowotne.

Źródło: Oryginalny artykuł