- Zmiany klimatu zagrażają roślinom leczniczym, powodując przesunięcia siedlisk, utratę habitatów i zmiany w produkcji substancji bioaktywnych.
- Przegląd objął 219 badań z lat 2004–2024, głównie z Azji (Chiny, Indie), analizując 367 gatunków roślin.
- 40,6% badanych roślin jest zagrożonych wyginięciem według IUCN, a prognozy wskazują ryzyko dla 33 gatunków.
- Potrzebne są interdyscyplinarne strategie adaptacyjne, by zapewnić zrównoważoną dostępność leków naturalnych.
Wprowadzenie do problemu
Rośliny lecznicze i produkty naturalne odgrywają kluczową rolę w systemach opieki zdrowotnej na całym świecie. Są one integralną częścią ekosystemów i mają ogromne znaczenie socjoekonomiczne w wielu regionach. Zmiany klimatu stanowią jednak poważne zagrożenie dla ich podaży i zrównoważonego wykorzystania.
Metodyka przeglądu
Przegląd został przeprowadzony zgodnie z wytycznymi PRISMA-ScR. Obejmował kompleksowe przeszukanie baz PubMed, Scopus i Web of Science w poszukiwaniu badań opublikowanych między 2004 a 2024 rokiem. Wyodrębniono dane dotyczące cech badań, czynników zmian klimatu, rozmieszczenia gatunków, zmian w metabolitach bioaktywnych oraz implikacji dla zdrowia.
Liczba i trendy badań
Włączono łącznie 219 badań, z wyraźnym wzrostem liczby publikacji po 2021 roku. Najwięcej prac pochodzi z Azji, zwłaszcza z Chin i Indii. Europa, Afryka i Ameryka Południowa są niedoreprezentowane.
Badane rośliny lecznicze
Przegląd objął 367 gatunków roślin leczniczych, w tym wrażliwe na klimat gatunki wysokogórskie, takie jak Nardostachys jatamansi i Paris polyphylla. 40,6% z nich jest klasyfikowanych jako zagrożone przez IUCN, a 59,4% nie zostało ocenionych, co wskazuje na poważne luki w ochronie.
Metody badawcze
Metody ewoluowały od prostych eksperymentów do zaawansowanych narzędzi obliczeniowych. Najczęściej stosowano modelowanie rozmieszczenia gatunków (SDM), w szczególności algorytm MaxEnt.
Skutki zmian klimatu
Zmiany klimatu zwiększają przydatność siedlisk dla 70 gatunków, ale powodują spadek dla 106 gatunków. Obserwuje się przesunięcia zasięgów u 94 gatunków, a 33 gatunki są zagrożone wyginięciem i utratą siedlisk.
Ekologiczne zmiany wpływają na tradycyjną dostępność roślin i niezawodność terapii opartych na medycynie roślinnej. Obserwuje się wahania w produkcji metabolitów bioaktywnych, zarówno wzrosty, jak i spadki, związane z czynnikami takimi jak wyższe temperatury, podwyższone CO2, zmniejszone opady i susze.
Czynniki środowiskowe
- Podwyższone temperatury
- Zwiększone stężenie CO2
- Zmniejszone opady deszczu
- Stres suszowy
Wnioski i rekomendacje
Zmiany klimatu zmieniają ekologię i wartość farmakologiczną roślin leczniczych. Chociaż istnieją strategie adaptacyjne, ich wdrażanie jest ograniczone. Pilnie potrzebna jest interdyscyplinarna, skoordynowana odpowiedź, by zapewnić zrównoważoną produkcję i wykorzystanie.
To wymaga zmiany paradygmatu w badaniach etnofarmakologicznych i rozwoju tych roślin.
Źródło: Oryginalny artykuł
Zapalony zielarz i miłośniki natury. Zainspirowany złożonością i bogactwem natury, poświęcił swoje życie odkrywaniu i naukowemu badaniu roślin leczniczych. Pasja do roślin i głębokie zrozumienie ich leczniczych właściwości przekłada się na unikalne, holistyczne podejście do zdrowia i wellness.
