Kluczowe wnioski:

  • Ekstrakt z palmy sabałowej (Serenoa repens) może powodować przedłużające się działania niepożądane o charakterze seksualnym i psychiatrycznym, przypominające zespół poprośrodkowy po finasterydzie.
  • Objawy pojawiały się często już w pierwszym miesiącu stosowania i utrzymywały średnio przez 4,7 roku; całkowite ustąpienie dolegliwości odnotowano tylko u trzech pacjentów.
  • W ponad połowie zgłoszeń związek przyczynowy między preparatem a objawami uznano za prawdopodobny według skali Naranjo.
  • Połączenie palmy sabałowej z finasterydem zwiększało nasilenie i czas trwania objawów, co sugeruje kumulację ryzyka.

Wstęp

Palma sabałowa (Serenoa repens) jest popularnym składnikiem suplementów stosowanych w łagodnym przerostie gruczołu krokowego oraz w łysieniu androgenowym. Jej działanie polega głównie na hamowaniu enzymu 5-alfa-reduktazy, podobnie jak w przypadku leku finasteryd. W ostatnich latach pojawiają się jednak doniesienia o długotrwałych skutkach ubocznych, które skłoniły badaczy do podjęcia analizy przypadków.

Metodyka badania

Autorzy pracy przeanalizowali zgłoszenia pacjentów, którzy sami opisali swoje dolegliwości na włoskim forum internetowym poświęconym zespołowi poprośrodkowemu. Wszyscy uczestnicy zostali następnie poddani szczegółowej ocenie klinicznej w ośrodku CERFIT we Florencji. Zebrane informacje obejmowały historię medyczną, objawy psychiatryczne oraz wyniki dostępnych badań laboratoryjnych.

Przypadki zgłoszono do włoskiego systemu nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii, a związek przyczynowy między stosowaniem preparatu a wystąpieniem objawów oceniano niezależnie przez dwóch lekarzy za pomocą skali Naranjo. Dawki przyjmowane przez pacjentów mieściły się w zakresie 120–900 mg na dobę.

Charakterystyka objawów

U większości osób działania niepożądane pojawiły się w ciągu pierwszego miesiąca stosowania. Dominowały zaburzenia seksualne (spadek libido, zaburzenia wzwodu, problemy z wytryskiem) oraz objawy psychiatryczne (obniżenie nastroju, lęk, zaburzenia poznawcze). Średni czas trwania dolegliwości wyniósł 4,7 roku, a całkowite ustąpienie objawów stwierdzono jedynie u trzech pacjentów.

Ocena związku przyczynowego

W 54 % zgłoszeń związek między stosowaniem palmy sabałowej a wystąpieniem objawów uznano za „prawdopodobny” według skali Naranjo. Szczególnie niepokojące były przypadki jednoczesnego przyjmowania Serenoa repens i finasterydu – objawy były wówczas silniejsze i dłużej się utrzymywały.

Sprawdź również:  Lecznicze rośliny na trądzik pospolity: Przegląd opartych na dowodach metod promowanych w mediach społecznościowych

Implikacje kliniczne

Wyniki sugerują istnienie możliwego zespołu popalmowego, który może być niedoszacowanym problemem zdrowotnym. Powszechnie panujące przekonanie o całkowitym bezpieczeństwie preparatów roślinnych może hamować zgłaszanie działań niepożądanych zarówno przez pacjentów, jak i lekarzy. Autorzy podkreślają potrzebę dalszych badań farmakoepidemiologicznych oraz zwiększonej czujności w nadzorze nad suplementami diety zawierającymi Serenoa repens.

Podsumowanie

Chociaż palma sabałowa jest często postrzegana jako łagodna alternatywa dla leków syntetycznych, przedstawione przypadki wskazują na ryzyko długotrwałych zaburzeń seksualnych i psychicznych. Osoby rozważające jej stosowanie powinny być świadome możliwości wystąpienia takich objawów i w razie ich pojawienia się skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Oryginalny artykuł