Kluczowe wnioski:

  • Suplementacja żelaza u dzieci w rejonach malarycznych nie zwiększa ryzyka malarii klinicznej i może nawet nieznacznie je obniżyć.
  • W obszarach z dobrą opieką przeciwmalaryczną żelazo prawdopodobnie zmniejsza liczbę zachorowań na malarię.
  • Żelazo z kwasem foliowym nie wpływa istotnie na ryzyko ciężkiej malarii, zgonów ani hospitalizacji.
  • Suplementacja żelaza jest bezpieczna, gdy dzieci mają dostęp do profilaktyki i leczenia malarii.

Problem niedoboru żelaza i malarii

Niedokrwistość z niedoboru żelaza należy do najczęstszych zaburzeń odżywiania u dzieci mieszkających w krajach, gdzie malaria występuje endemicznie. Brak wystarczającej ilości żelaza może prowadzić do opóźnień rozwojowych i gorszego stanu zdrowia. Jednocześnie od lat pojawiały się obawy, że dodatkowa dawka żelaza może sprzyjać namnażaniu się pasożytów malarii.

Cel przeglądu badań

Autorzy przeglądu chcieli sprawdzić, czy doustna suplementacja żelaza – sama lub z kwasem foliowym – wpływa na częstość zachorowań na malarię, jej ciężki przebieg oraz śmiertelność wśród dzieci poniżej 18. roku życia. Analizowano wyłącznie badania przeprowadzone w regionach o bardzo wysokim, całorocznym ryzyku malarii.

Jakie badania uwzględniono?

Do analizy włączono 40 badań z randomizacją, w których udział wzięło łącznie 33 785 dzieci. Porównywano grupy otrzymujące żelazo (z kwasem foliowym lub bez) z grupami, które otrzymywały placebo lub nie były leczone. Wszystkie badania pochodziły z obszarów o hiper- lub holo-endemicznym występowaniu malarii.

Wpływ żelaza na malarię kliniczną

Suplementacja samym żelazem nie zwiększa ryzyka malarii klinicznej – ryzyko względne wyniosło 0,93. W pięciu badaniach zaobserwowano nawet niewielkie zmniejszenie ryzyka ciężkiej malarii (RR 0,90). Dane te opierają się na wynikach o wysokiej pewności.

Żelazo z kwasem foliowym – wyniki badań

W przypadku podawania żelaza razem z kwasem foliowym nie stwierdzono istotnego wpływu na ciężką malarię wymagającą hospitalizacji, śmiertelność ogólną ani liczbę hospitalizacji. Wszystkie wyniki pochodziły z badań o niskiej pewności dowodów i opierały się głównie na jednym dużym badaniu z Pemby.

Sprawdź również:  Nowy suplement wspiera zdrowie prostaty: Wyniki pilotażowego badania

Znaczenie dostępu do profilaktyki i leczenia malarii

Analiza wykazała różnicę w zależności od obecności programów zapobiegania i leczenia malarii. W regionach, gdzie takie programy funkcjonowały, żelazo (z kwasem foliowym lub bez) zmniejszało ryzyko malarii klinicznej (RR 0,91). Natomiast w miejscach pozbawionych tych usług ryzyko nieznacznie rosło (RR 1,15).

Śmiertelność i hospitalizacje

Podawanie żelaza nie wpływało istotnie na ogólną śmiertelność dzieci ani na liczbę hospitalizacji i wizyt ambulatoryjnych. Wskaźniki te były podobne w grupach otrzymujących żelazo i w grupach kontrolnych.

Wnioski dla rodziców i opiekunów

  • Suplementacja żelaza jest bezpieczna, gdy dzieci mają dostęp do moskitier, leków i opieki medycznej.
  • W regionach bez odpowiednich programów przeciwmalarycznych ryzyko może nieznacznie wzrosnąć.
  • Decyzję o suplementacji powinien zawsze podejmować lekarz, uwzględniając lokalne warunki epidemiologiczne.

Źródło: Oryginalny artykuł