Kluczowe wnioski:

  • Suplementacja probiotykami nie wpływa istotnie statystycznie na różnorodność mikrobioty jelitowej u osób zdrowych.
  • Analiza objęła 22 badania z udziałem 1068 uczestników – wyniki były spójne niezależnie od rodzaju probiotyku, czasu stosowania czy ryzyka błędu systematycznego.
  • Nie zaobserwowano zmian w czterech głównych wskaźnikach różnorodności: Shannon, Chao1, Simpson oraz liczbie jednostek taksonomicznych.
  • Potrzebne są dalsze badania, by sprawdzić, czy konkretne szczepy lub grupy osób mogą odnieść korzyści z suplementacji.

Popularne suplementy a rzeczywiste działanie

Probiotyki należą do najczęściej kupowanych suplementów diety. Producenci i wiele materiałów popularnonaukowych przekonują, że regularne przyjmowanie tych preparatów poprawia skład flory jelitowej i zwiększa jej różnorodność. Różnorodność bakterii jelitowych uznaje się za wskaźnik odporności organizmu i ogólnego stanu zdrowia.

Dotychczasowe dowody na ten korzystny wpływ pozostawały jednak niejednoznaczne. Dlatego zespół badaczy z Węgier i Norwegii postanowił sprawdzić, czy probiotyki rzeczywiście zmieniają różnorodność mikrobioty u osób zdrowych.

Jak przeprowadzono badanie?

Naukowcy przeanalizowali wyniki 47 badań z randomizacją, w których udział wzięło łącznie ponad tysiąc osób. Z tej grupy 22 badania dostarczyły wystarczających danych do ilościowej analizy statystycznej. Porównywano zmiany w czterech głównych wskaźnikach różnorodności bakterii jelitowych.

Do meta-analizy włączono wyłącznie badania, w których uczestnicy byli zdrowi i nie przyjmowali leków mogących wpływać na mikrobiotę. Zastosowano model statystyczny uwzględniający różnice między badaniami.

Wyniki: brak istotnych zmian

We wszystkich analizowanych wskaźnikach nie stwierdzono statystycznie istotnych różnic między grupą przyjmującą probiotyki a grupą kontrolną. Dotyczyło to zarówno indeksu Shannona, jak i wskaźników Chao1, Simpsona oraz liczby obserwowanych jednostek taksonomicznych.

Dodatkowe analizy podgrup – uwzględniające rodzaj probiotyku, czas suplementacji czy ryzyko błędu w badaniach – nie zmieniły głównego wniosku. W większości badań, które nie mogły zostać włączone do meta-analizy, również nie odnotowano różnic w pozostałych miernikach różnorodności.

Sprawdź również:  Oś mikrobiota jelitowa–otyłość w rozwoju i rokowaniu raka piersi

Co to oznacza dla przeciętnego konsumenta?

  • Suplementacja probiotykami nie jest skutecznym sposobem na zwiększenie różnorodności bakterii jelitowych u osób zdrowych.
  • Brak efektu dotyczy zarówno krótko-, jak i długoterminowego stosowania preparatów.
  • Wyniki są spójne niezależnie od tego, czy analizowano pojedyncze szczepy, czy mieszanki kilku gatunków bakterii.

Ograniczenia badania i potrzeba dalszych prac

Autorzy podkreślają, że wyniki dotyczą wyłącznie osób zdrowych. Nie można ich automatycznie przenosić na pacjentów z chorobami jelit czy innymi schorzeniami. Nie wyklucza się również, że określone szczepy lub dawki mogą działać korzystniej w wybranych grupach.

Potrzebne są dalsze, dobrze zaplanowane badania, które pozwolą ustalić, czy istnieją szczególne warunki lub podgrupy osób, u których probiotyki mogą wpłynąć na różnorodność mikrobioty jelitowej.

Podsumowanie

Obecne dowody naukowe wskazują, że u zdrowych osób probiotyki nie zmieniają w sposób istotny różnorodności bakterii jelitowych. Osoby rozważające suplementację powinny mieć świadomość, że korzyści w tym zakresie nie zostały potwierdzone w dużych analizach zbiorczych.

Źródło: Oryginalny artykuł