Kluczowe wnioski:

  • Przegląd obejmuje 187 gatunków szałwii (Salvia L.) stosowanych na całym świecie w medycynie tradycyjnej, kuchni i rytuałach.
  • Najczęściej leczone dolegliwości to problemy żołądkowo-jelitowe (127 gatunków), oddechowe (86), skórne (82) i moczowo-płciowe (80).
  • Gatunki takie jak S. officinalis, S. divinorum czy S. apiana mają szczególne znaczenie kulturowe i kulinarne.
  • Brakuje kompleksowych analiz filogenetycznych i międzykulturowych, co wskazuje na luki w wiedzy.

Znaczenie szałwii w medycynie tradycyjnej i kulturze

Rodzaj Salvia L. z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae) obejmuje liczne gatunki wykorzystywane na całym świecie w tradycyjnej medycynie i praktykach rytualnych. Te rośliny mają również wartość ozdobną i kulinarną, co podkreśla ich szerokie znaczenie etnobotaniczne. Przegląd ten dostarcza pierwszą kompleksową syntezę globalnych zastosowań szałwii, opartą na danych z baz takich jak Web of Science, Scopus i Google Scholar.

Metodyka badania

Autorzy, w tym Alexandru Nicolescu, Oleg Frumuzachi i Andrei Mocan z instytucji w Cluj-Napoca w Rumunii, zebrali informacje o tradycyjnych zastosowaniach szałwii z baz elektronicznych oraz specjalistycznych źródeł etnobotanicznych i książek referencyjnych. Analiza objęła dane z różnych regionów świata. Celem było zebranie pełnego obrazu wykorzystania tych roślin.

Zastosowania lecznicze na świecie

Udokumentowano 187 gatunków szałwii stosowanych w Azji (Bliski Wschód, Chiny), Ameryce (Mezoameryka i Ameryka Południowa), Afryce (regiony saharyjskie i południowe) oraz Europie (obszary śródziemnomorskie i bałkańskie). Najczęściej leczone schorzenia to problemy żołądkowo-jelitowe, oddechowe, skórne i moczowo-płciowe.

  • Problemy żołądkowo-jelitowe: 127 gatunków
  • Problemy oddechowe: 86 gatunków
  • Problemy skórne: 82 gatunki
  • Problemy moczowo-płciowe: 80 gatunków

Wartość kulinarna i kulturowa

Szałwie dostarczają właściwości aromatycznych i odżywczych, wzbogacając potrawy i napoje. Szczególne znaczenie kulturowe mają gatunki takie jak S. apiana, S. divinorum, S. fruticosa, S. officinalis i S. rosmarinus, a także kompleksy mirto i ñucchu w podrodzaju Calosphace.

Te rośliny są integralną częścią dziedzictwa kulturowego, folkloru i fitoterapii. Ich wszechstronność podkreśla tradycyjną wiedzę ludową.

Sprawdź również:  Postępy w neuroprotekcyjnych efektach proantocyjanidyn: struktura, wchłanianie, aktywność biologiczna, mechanizmy i perspektywy

Luki w wiedzy i przyszłe kierunki

Mimo bogatej różnorodności, istnieją istotne braki w wiedzy, które można wypełnić analizami filogenetycznymi i międzykulturowymi. Przegląd opublikowany w Journal of Ethnopharmacology (2026, doi: 10.1016/j.jep.2025.121049) podkreśla potrzebę dalszych badań. Autorzy deklarują brak konfliktu interesów.

Źródło: Oryginalny artykuł