Kluczowe wnioski:

  • Otyłość nasila rozwój raka piersi poprzez zaburzenia mikrobioty jelitowej i przewlekły stan zapalny.
  • Nieprawidłowy skład bakterii jelitowych (dysbioza) sprzyja ucieczce komórek nowotworowych przed układem odpornościowym.
  • Probiotyki, dieta i przeszczep mikrobioty mogą poprawić rokowanie i odpowiedź na leczenie onkologiczne.
  • Przyszłe badania mają wyjaśnić, które szczepy bakterii mogą stać się markerami diagnostycznymi i celami terapii.

Wprowadzenie

Rak piersi pozostaje najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet na świecie. Stanowi 11,7 % wszystkich przypadków raka i jest drugą po raku płuc przyczyną zgonów nowotworowych wśród pań. Coraz więcej danych wskazuje, że nie tylko geny czy styl życia, ale także skład bakterii zamieszkujących jelita odgrywa istotną rolę w rozwoju i przebiegu choroby.

Jak otyłość wpływa na mikrobiotę jelitową?

U osób z nadmierną masą ciała dochodzi do zaburzenia równowagi między dwiema głównymi grupami bakterii – Firmicutes i Bacteroidetes. Wzrasta proporcja tych pierwszych, co prowadzi do zmniejszonej produkcji kwasu masłowego i nasilenia przewlekłego, „cichego” stanu zapalnego. Dodatkowo w tkance tłuszczowej zmienia się wydzielanie adipokin – rośnie poziom leptyny, a spada adiponektyny – co sprzyja insulinooporności i stymuluje wzrost komórek raka piersi.

Mechanizmy łączące dysbiozę z rozwojem nowotworu

Zmniejszona różnorodność mikrobioty jelitowej skutkuje większą przepuszczalnością bariery jelitowej. Do krwiobiegu przedostają się bakteryjne metabolity, m.in. rozgałęzione aminokwasy i krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które aktywują szlaki onkogenne i wspomagają tworzenie komórek supresorowych układu odpornościowego. W efekcie organizm gorzej rozpoznaje i niszczy komórki nowotworowe.

Rola β-glukuronidazy bakteryjnej

Niektóre szczepy bakterii produkują enzym β-glukuronidazę, który ponownie aktywuje estrogeny wydalane z żółcią. Podwyższony poziom krążących estrogenów zwiększa ryzyko raka piersi, zwłaszcza u kobiet po menopauzie z otyłością.

Zmiany mikrobioty u pacjentek z rakiem piersi

W badaniach obserwuje się u chorych na raka piersi wzrost liczebności Clostridium coccoides i Escherichia coli, natomiast spadek korzystnych bakterii: Akkermansia muciniphila, Bifidobacterium oraz Faecalibacterium. Te zmiany są wyraźniejsze u kobiet otyłych, co sugeruje synergiczne działanie otyłości i dysbiozy.

Sprawdź również:  Cewka moczowa – budowa i funkcje w układzie moczowym

Możliwości interwencji terapeutycznej

  • Dieta: ograniczenie tłuszczów zwierzęcych i wzrost spożycia błonnika sprzyja odbudowie korzystnych bakterii i obniża poziom markerów zapalnych.
  • Probiotyki: wybrane szczepy zmniejszają masę ciała, obniżają stan zapalny i hamują wzrost guza w modelach przedklinicznych.
  • Przeszczep mikrobioty (FMT): wczesne wyniki wskazują na poprawę odpowiedzi na chemioterapię i zmniejszenie ryzyka nawrotu.

Wyzwania i kierunki dalszych badań

Obecnie brakuje długoterminowych badań potwierdzających związek przyczynowo-skutkowy między konkretnymi szczepami a ryzykiem raka piersi. Naukowcy podkreślają konieczność identyfikacji markerów mikrobiologicznych specyficznych dla podtypów nowotworu oraz opracowania zindywidualizowanych terapii mikrobiotą.

Źródło: Oryginalny artykuł