- Inhalacja olejku eterycznego z mięty pieprzowej znacząco zmniejsza częstość występowania majaczenia pooperacyjnego u pacjentów po 65. roku życia w ciągu 3 dni po endoprotezoplastyce dużych stawów kończyn dolnych (7,9% vs 19,1%).
- Aromaterapia z miętą pieprzową łagodzi ból pooperacyjny w spoczynku i podczas aktywności oraz redukuje lęk w ciągu pierwszych 2 dni po operacji.
- Badanie było randomizowanym kontrolowanym badaniem z udziałem 178 pacjentów, wszyscy ukończyli je bez konfliktu interesów autorów.
- Olejek miętowy wykazuje właściwości neuroprotekcyjne i poprawiające funkcje poznawcze, co potwierdzono w kontekście operacji stawu biodrowego lub kolanowego.
Co to jest majaczenie pooperacyjne i dlaczego jest problemem u osób starszych?
Majaczenie pooperacyjne (POD) to poważne powikłanie występujące u pacjentów starszych po dużych operacjach. Zwiększa ono ryzyko zachorowalności i śmiertelności. W badaniu skupiono się na pacjentach po 65. roku życia poddawanych endoprotezoplastyce dużych stawów kończyn dolnych, takim jak alloplastyka stawu biodrowego lub kolanowego.
Jak przeprowadzono badanie?
Badanie było randomizowanym kontrolowanym trialem z udziałem 178 pacjentów w średnim wieku 70 lat (55,1% kobiet). Uczestnicy zostali losowo przydzieleni do dwóch grup: grupy z inhalacją olejku eterycznego z mięty pieprzowej (PEO, n=89) oraz grupy z solą fizjologiczną (NS, n=89). Wszyscy pacjenci ukończyli badanie.
Interwencja polegała na wdychaniu olejku miętowego, którego właściwości neuroprotekcyjne i poprawiające funkcje poznawcze są znane. Głównym punktem końcowym była częstość POD w ciągu 3 dni po operacji.
Punkty końcowe badania
- Główny: częstość majaczenia pooperacyjnego w ciągu 3 dni.
- Poboczne: nasilenie, czas trwania i podtyp majaczenia; punktacja bólu w spoczynku i podczas aktywności w ciągu 3 dni; punktacja lęku w ciągu 2 dni; częstość zdarzeń niepożądanych; stosunek neutrofilów do limfocytów (NLR); długość pobytu w szpitalu.
Wyniki badania – co wykazała inhalacja olejku miętowego?
W grupie z PEO częstość POD w ciągu 3 dni po operacji wyniosła 7,9%, podczas gdy w grupie kontrolnej z solą fizjologiczną – 19,1%. Różnica była statystycznie istotna (współczynnik ryzyka 0,412, 95% CI [0,179–0,944], P=0,048).
Pacjenci inhalujący olejek miętowy zgłaszali niższe punktacje bólu zarówno w spoczynku, jak i podczas aktywności w ciągu pierwszych 3 dni po operacji. Ponadto, w ciągu 2 dni po zabiegu zaobserwowano niższy poziom lęku (wszystkie P < 0,05).
Wnioski i znaczenie dla pacjentów
Inhalacja aromaterapii z olejkiem eterycznym z mięty pieprzowej znacząco obniża częstość majaczenia pooperacyjnego w ciągu 3 dni po operacji oraz łagodzi ból i lęk u starszych pacjentów po endoprotezoplastyce dużych stawów kończyn dolnych. Badanie potwierdza potencjał tej prostej metody jako uzupełnienia terapii pooperacyjnej.
Autorzy nie deklarują konfliktu interesów. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Explore (NY) w 2025 roku (doi: 10.1016/j.explore.2025.103272).
Źródło: Oryginalny artykuł
Komentarze czytelników 3
Moja babcia niedawno przechodziła zabieg wszczepienia endoprotezy kolana i po wybudzeniu była niespokojna, nie wiedziała gdzie jest, co nas mocno przeraziło. Pielęgniarka zaproponowała wtedy właśnie użycie olejku miętowego na gaziku przy łóżku i muszę przyznać, że efekt był zauważalny niemal od razu. Babcia zrobiła się spokojniejsza i łatwiej było z nią nawiązać logiczny kontakt. To niby mała rzecz, a robi ogromną różnicę w komforcie pacjenta i spokoju rodziny. Bardzo dobrze, że powstają badania potwierdzające skuteczność takich metod, bo często bagatelizuje się wpływ zapachów na nasz układ nerwowy.
To brzmi jak naprawdę proste i tanie rozwiązanie. Moja mama miała operację biodra w zeszłym roku i faktycznie po narkozie była przez dwie doby bardzo zdezorientowana, co było dla nas wszystkich bardzo stresujące. Zastanawiam się tylko, czy taki olejek można stosować u każdego pacjenta bez żadnych ograniczeń? Czy u osób, które mają zdiagnozowaną astmę albo inne problemy z drogami oddechowymi, taka inhalacja nie wywoła ataku duszności lub jakiegoś niepożądanego odruchu? Chciałabym wiedzieć, czy lekarze w polskich szpitalach już biorą pod uwagę takie naturalne metody wspomagające leczenie.
Bardzo ciekawe informacje, warto dodać, że mięta pieprzowa nie tylko pomaga w stanach pooperacyjnych, ale jest też powszechnie stosowana w aromaterapii w celu łagodzenia nudności, które są częstym skutkiem ubocznym podawania silnych leków przeciwbólowych oraz anestetyków. Zawarty w niej mentol działa chłodząco i odświeżająco, co pomaga przywrócić jasność umysłu. Warto jednak pamiętać, aby zawsze używać olejków naturalnych, dobrej jakości, ponieważ te syntetyczne mogą działać drażniąco i przynosić efekt odwrotny do zamierzonego. Dobrze, że nauka coraz częściej docenia takie sprawdzone przez lata domowe sposoby wspomagania regeneracji organizmu.
💬 Co sądzisz? Podziel się swoją opinią
Twój komentarz zostanie opublikowany po moderacji. Adres email nie będzie widoczny.