Otrzymywanie olejk贸w eterycznych – to proste!

Wiemy ju偶 co nieco o tym czym s膮 olejki, czas na sposoby ich otrzymywania 馃檪 Istnieje kilka metod, jednak dzi艣 skupimy si臋 na dw贸ch z nich 鈥 najpowszechniejszej, czyli destylacji z par膮 wodn膮 oraz jednej z najstarszych聽(jednak ci膮gle stosowanej), a mianowicie wyt艂aczaniu na zimno.

Metoda 1 鈥 destylacja z par膮 wodn膮

Destylacja z par膮 wodn膮 to najpopularniejszy spos贸b pozyskiwania olejk贸w. Chc膮c jak najpro艣ciej wyja艣ni膰 na czym ona polega warto pos艂u偶y膰 si臋 schematem przedstawionym poni偶ej. Materia艂 ro艣linny (na schemacie okre艣lony jako substancja destylowana) ogrzewany jest przez przep艂ywaj膮c膮 par臋, a zawarte w nim lotne zwi膮zki (czyli nasz olejek 馃槈 ) 艂膮cz膮 si臋 z ni膮. Nast臋pnie para nasycona olejkami ulega skropleniu w ch艂odnicy, a poszczeg贸lne sk艂adniki zbierane s膮 w odbieralniku, np. butelce lub zlewce. Na powierzchni zebranej cieczy unosi si臋 warstwa olejku eterycznego, kt贸ry jest nierozpuszczalny, natomiast na dnie otrzymujemy wod臋 kwiatow膮, zwan膮 inaczej hydrolatem, kt贸r膮 w zasadzie mo偶na okre艣li膰 produktem ubocznym (aczkolwiek bardzo po偶ytecznym, np. w piel臋gnacji cery i w艂os贸w 馃檪 ).

藕r贸d艂o: e-biotechnologia.pl

Metoda 2 鈥 t艂oczenie na zimno idealne dla cytrus贸w!

Jak ju偶 wiemy nie jest to najpopularniejszy聽spos贸b pozyskiwania olejk贸w, ale nie mniej wa偶ny. Metoda t艂oczenia na zimno stosowana jest przede wszystkim dla surowc贸w cytrusowych, a precyzuj膮c 鈥 ich naowocni (cytryny, mandarynki, bergamotki, limonki, s艂odkie pomara艅cze, grejpfruty). Niegdy艣 t艂oczenie przeprowadzano r臋cznie i wyciskano owoce po prostu jak g膮bk臋. Obecnie zwykle ca艂y proces poprzedza mechaniczne oddzielanie naowocni od reszty owocu. Cho膰 maszyny do t艂oczenia mog膮 by膰 r贸偶nie skonstruowane mechanizm ich dzia艂ania jest podobny. Na skutek dzia艂aj膮cego ci艣nienia olejek zostaje uwolniony ze zbiornik贸w olejkowych, a nast臋pnie zbierany jest do odpowiedniego kolektora. Plusem t艂oczenia na zimno jest ograniczenie wp艂ywu temperatury na przebieg procesu ekstrakcji. M贸wi膮c wprost, tak otrzymany olejek zawiera wszystko co najlepsze w surowcu, bez ewentualnych zwi膮zk贸w, kt贸re mog膮 ulega膰 r贸偶nym przemianom pod wp艂ywem wysokiej temperatury. Czy to oznacza, 偶e olejk贸w cytrusowych nie mo偶na otrzymywa膰 w inny spos贸b? Nie, poniewa偶 na rynku znajdziemy tak偶e takie, kt贸re uzyskane zosta艂y na skutek destylacji, ale dedykowane s膮 przede wszystkim przemys艂owi perfumeryjnemu. Ich sk艂ad znacz膮co r贸偶ni si臋 od w艂a艣ciwych olejk贸w cytrusowych otrzymywanych na skutek t艂oczenia, co najlepiej pokazuje zdj臋cie poni偶ej. Po lewej widzimy olejek t艂oczony, po prawej destylowany. R贸偶nica jest zatem spora. T艂oczony olejek limonkowy ma intensywny zielono-z艂oty kolor i charakterystyczny kwa艣ny, cytrusowy aromat. Z kolei destylowany olejek jest niemal偶e przezroczysty, o raczej s艂odkim zapachu. Zwykle w wyniku t艂oczenia na zimno, wraz z olejkiem, uzyskuje si臋 te偶 niewielkie ilo艣ci soku, kt贸ry nast臋pnie oddziela si臋 od olejku.

DIY olejki eteryczne, czyli jak uzyska膰 je w warunkach domowych…

Zacznijmy od tego, 偶e nie jest to trudne, jednak wymaga pewnego przygotowania 馃槈 Zatem od czego rozpocz膮膰? Przede wszystkim od 鈥瀖ateria艂u鈥, kt贸ry zamierzamy podda膰 destylacji 鈥 bo w艂a艣nie t膮 metod臋 mo偶emy zastosowa膰 w warunkach domowych. Nie wszystkie cz臋艣ci ro艣liny b臋d膮 r贸wnie olejkodajne. Zasadniczo olejki mo偶na pozyskiwa膰 z wszystkich element贸w ro艣liny: li艣ci, kwiat贸w, korzeni, owoc贸w, jednak warto wiedzie膰 co najbardziej 鈥瀘p艂aca鈥 si臋 nam w tym celu wykorzysta膰 (o tym w kolejnym artykule :)). Surowiec mo偶e by膰 zar贸wno 艣wie偶y jak i ususzony, jednak z pewnych wzgl臋d贸w warto wybiera膰 ten drugi 鈥 zw艂aszcza je偶eli chodzi o li艣cie i kwiaty. Zauwa偶ono bowiem, 偶e olejki uzyskiwane ze 艣wie偶ego surowca mog膮 charakteryzowa膰 si臋 ma艂o przyjemnym zapachem. A co z聽niezb臋dn膮 aparatur膮?聽Potrzebne nam b臋dzie wszystko to, co przedstawione na schemacie powy偶ej, a wi臋c:

– 藕r贸d艂o pary wodnej, np. okr膮g艂odenna kolba, kt贸r膮 mo偶na podgrzewa膰

– kolba z surowcem, do kt贸rej b臋dzie trafia膰 para wodna (po艂膮czona ze 藕r贸d艂em pary i ch艂odnic膮 za pomoc膮 odpowiednich szklanych nasadek lub rurek)

– ch艂odnica, w kt贸rej skrapla si臋 nasycona olejkiem para

– odbieralnik, czyli zbiornik, do kt贸rego trafi skroplona para wodna

Jak wida膰 sama konstrukcja nie jest zbytnio skomplikowana, nale偶y jednak pami臋ta膰 o kilku elementach. Po pierwsze aparatura musi by膰 bezwzgl臋dnie szczelna! Oznacza to nic innego jak to, 偶e wszelkie po艂膮czenia pomi臋dzy kolejnymi elementami aparatury musz膮 by膰 szczelnie zamkni臋te/dopasowane (dla u艂atwienia na schemacie s膮 to miejsca zaznaczone na czarno). Mo偶ne je dodatkowo zaizolowa膰 specjalnym silikonem lub foli膮 aluminiow膮. Jest to niezmiernie wa偶ne aby np. nasza para nie ulecia艂a, m贸wi膮c kolokwialnie – bokiem. Warto tak偶e odpowiednio przygotowa膰 si臋 do zebrania olejku, kt贸ry znajdowa膰 si臋 b臋dzie na powierzchni zebranej w odbieralniku cieczy. Nie da si臋 ukry膰, 偶e b臋dzie go raczej niewiele, dlatego ka偶da kropla jest cenna i warto j膮 pozyska膰. Raczej聽nie pr贸bujcie zlewania olejku znad cieczy 鈥 mog膮 by膰聽straty 馃槈 Najlepiej zaopatrzy膰 si臋 w niewielk膮 pipetk臋 i delikatnie zebra膰 ni膮 olejek z powierzchni. Wracaj膮c do samego procesu destylacji 鈥 nie zapomnijcie o rurce wyr贸wnuj膮cej ci艣nienia, kt贸ra musi by膰 umieszczona w wytwornicy pary (patrz schemat). Uzyskany olejek najlepiej przechowywa膰 w ch艂odnym, ciemnym miejscu 馃檪

Brak komentarzy

Podziel si臋 Swoj膮 opini膮