Kluczowe wnioski:

  • Żelazo jest niezbędne dla zdrowia serca, ale zarówno jego niedobór, jak i nadmiar szkodzą układowi sercowo-naczyniowemu.
  • Niedobór żelaza dotyczy ponad 60% pacjentów z niewydolnością serca, powodując zmęczenie, obniżoną wydolność wysiłkową i wyższą śmiertelność.
  • Dożylne podawanie żelaza poprawia wydolność, jakość życia i zmniejsza hospitalizacje u pacjentów z niską saturacją transferyny.
  • Nadmiar żelaza zwiększa stres oksydacyjny, arytmie i kardiomiopatię; kluczowe są markery jak saturacja transferyny i hepcydyna.

Żelazo – kluczowy element dla serca

Choroby sercowo-naczyniowe są główną przyczyną zgonów na świecie, odpowiadając za około jedną trzecią wszystkich śmierci. Tradycyjne czynniki ryzyka, takie jak nadciśnienie, cukrzyca, zaburzenia lipidowe czy otyłość, są dobrze znane. Żelazo odgrywa jednak równie istotną rolę w zdrowiu serca, będąc niezbędnym do transportu tlenu, funkcji mitochondriów i pracy mięśnia sercowego.

Zarówno niedobór, jak i nadmiar żelaza mogą negatywnie wpływać na wyniki sercowo-naczyniowe. Przegląd badań podkreśla znaczenie metabolizmu żelaza, regulowanego przez oś hepcydyna-ferroportyna, energetykę mięśnia sercowego oraz stres oksydacyjny.

Niedobór żelaza w chorobach serca

Niedobór żelaza dotyka ponad 60% pacjentów z niewydolnością serca. Prowadzi to do zmniejszonej produkcji energii, obniżonej tolerancji wysiłku fizycznego i zwiększonej zachorowalności. Szczególnie u tych z niską saturacją transferyny objawy są nasilone.

Badania kliniczne pokazują, że dożylne suplementowanie żelaza poprawia wydolność funkcjonalną, jakość życia i redukuje liczbę hospitalizacji. Terapia ta jest skuteczna w grupach ryzyka, takich jak pacjenci z niewydolnością serca, przewlekłą chorobą nerek, osoby starsze, kobiety oraz sportowcy.

Przeciążenie żelazem – druga strona medalu

Nadmiar żelaza zwiększa stres oksydacyjny, sprzyja arytmiom i prowadzi do kardiomiopatii. Istnieje relacja U-kształtna między poziomem żelaza a wynikami sercowo-naczyniowymi – optimum leży pośrodku.

Monitorowanie markerów, takich jak saturacja transferyny, rozpuszczalny receptor transferryny i hepcydyna, jest kluczowe do wczesnego wykrywania zaburzeń.

Sprawdź również:  Polisacharydy z Achyranthes bidentata łagodzą reumatoidalne zapalenie stawów poprzez oś mikrobiota jelitowa-bariera-metabolity

Diagnostyka i leczenie zaburzeń żelaza

Ocena równowagi żelaza powinna być częścią rutynowej diagnostyki chorób serca. W przypadku niedoboru zaleca się celowane suplementowanie, najlepiej dożylne.

  • Przy nadmiarze stosuje się chelatację żelaza lub upusty krwi (flebotomię).
  • Takie podejście może poprawić wyniki leczenia, zwłaszcza w okresie okooperacyjnym i długoterminowym.

Przegląd podkreśla potrzebę dalszych badań, by wypełnić luki w wiedzy i lepiej chronić grupy wysokiego ryzyka.

Źródło: Oryginalny artykuł