Płatki maku polnego (Papaver rhoeas) to cenny surowiec zielarski, często niedoceniany ze względu na ich dekoracyjny urok. Te czerwone kwiaty polne, kojarzone z latem i polami, kryją w sobie śluzowe substancje o silnym działaniu łagodzącym. W tym artykule wyjaśniamy, na co pomogą płatki maku polnego, jak je zbierać, suszyć i stosować w domowej apteczce ziołowej.
Na co pomogą płatki maku polnego? Główne właściwości lecznicze
Surowcem leczniczym są wyłącznie czerwone płatki maku polnego, bogate w śluzowe polisacharydy (do 10%), antocyjany, kwasy organiczne, sole mineralne, fitosterole i śladowe ilości alkaloidów (głównie readyna o działaniu rozkurczowym i uspokajającym). Śluzy tworzą ochronną powłokę na błonach śluzowych i skórze, dlatego płatki maku polnego pomagają przede wszystkim w:
- Schorzeniach układu oddechowego: kaszel, chrypka, zapalenie gardła i krtani (łagodzą podrażnienia, ułatwiają odkrztuszanie).
- Problemy żołądkowo-jelitowe: stany zapalne błon śluzowych przewodu pokarmowego, niestrawność na tle nerwowym.
- Dolegliwości skórne: oparzenia słoneczne, lekkie podrażnienia, wysypki, egzemę (działanie powlekające i przeciwzapalne).
- Stany napięcia nerwowego: bezsenność, nadpobudliwość, zwłaszcza u dzieci i seniorów.
Tematy LSI: zioła na kaszel suchy, naturalne środki na zapalenie gardła, domowe sposoby na oparzenia, uspokajające zioła dla dzieci, antocyjany w ziołach, śluzowe zioła ochronne.
Mak lekarski a mak polny – kluczowe różnice
Mak polny różni się od maku lekarskiego (Papaver somniferum): ma mniejsze, czerwone kwiaty (lekarski – większe, białe/różowe/purpurowe). Płatki polnego nie zawierają opium, są bezpieczne, ale wymagają ostrożności (niewielkie stężenie alkaloidów). Nie stosuj nasion ani innych części rośliny!
Zbiór i suszenie płatków maku polnego
Zbierz płatki od maja do lipca w suchy, słoneczny dzień (przed pełnym rozwinięciem kwiatu). Delikatnie zrywaj, unikając zgniecenia (czernieją i tracą właściwości). Susz w przewiewnym, ciemnym miejscu w temperaturze pokojowej – uzyskasz ciemnofioletowe płatki. Przechowuj w szczelnych słoikach.
Na co pomogą płatki maku polnego? Przepisy i zastosowanie
Napar z płatków maku polnego – przepis
1 łyżka suszonych płatków zalać szklanką wrzątku, parzyć 15-20 min pod przykryciem. Przecedzić, dodać miód/sok malinowy. Pić 3-4x dziennie przy kaszlu, chrypce lub napięciu nerwowym.
Zastosowania zewnętrzne: płukanki gardła, przemywanie powiek (zapalenie spojówek), okolic intymnych, skóry (połączyć z rumiankiem lub krwawnikiem dla wzmocnienia). W kosmetyce: dodaj witaminę C (200-400 mg/szklankę) na przebarwienia, worki pod oczami (działanie rozjaśniające dzięki antocyjanom).
Tematy LSI: napar ziołowy na kaszel, zioła powlekające na żołądek, naturalna pielęgnacja skóry, zioła uspokajające bezsenność, antyoksydanty w kwiatach polnych.
Mak polny – ciekawostki i ostrzeżenia
Antocyjany z płatków służą do barwienia leków, napojów i atramentu. Nadają się na dżemy czy nalewki. Ostrzeżenia: nie przekraczać dawek (max 2-3 g suszu/dzień), unikać w ciąży, alergiach. Konsultuj z lekarzem przy chorobach przewlekłych. Bezpieczny dla dzieci od 3. roku życia w małych dawkach.
Źródła: Farmacopea Polska, prace prof. Muszyńskiego, dr Różańskiego. Aktualizacja: 2023.
Zapalony zielarz i miłośniki natury. Zainspirowany złożonością i bogactwem natury, poświęcił swoje życie odkrywaniu i naukowemu badaniu roślin leczniczych. Pasja do roślin i głębokie zrozumienie ich leczniczych właściwości przekłada się na unikalne, holistyczne podejście do zdrowia i wellness.
