- Zidentyfikowano 95 gatunków roślin leczniczych z 53 rodzin, stosowanych głównie na problemy żołądkowo-jelitowe, infekcje oddechowe, choroby skóry i problemy rozrodcze.
- Najwyższy wskaźnik zgody informatorów (ICF) odnotowano dla dolegliwości skórnych (0,87), a Kalanchoe petitiana wykazała wysoką wierność (FL 0,92) w leczeniu ran.
- Wiedza etnobotaniczna różni się znacząco w zależności od wieku i płci (P < 0,05), a główne zagrożenia to wylesianie, ekspansja rolnictwa i niekontrolowane zbiory.
- Badanie podkreśla potrzebę ochrony roślin i przekazywania wiedzy międzypokoleniowego oraz dalszych badań farmakologicznych.
Znaczenie tradycyjnej medycyny w Etiopii
Etiopia słynie z bogactwa roślin leczniczych, które odgrywają kluczową rolę w podstawowej opiece zdrowotnej, zwłaszcza na obszarach wiejskich. W dystrykcie Jabitehnan, położonym w strefie West Gojjam, lokalne społeczności szeroko korzystają z tych roślin do leczenia różnych schorzeń. Dokumentacja tej wiedzy jest jednak ograniczona, a degradacja środowiska i modernizacja zagrażają jej trwałości.
Badanie miało na celu udokumentowanie gatunków roślin leczniczych, analizę różnic w wiedzy między grupami wiekowymi i płciowymi oraz ocenę wyzwań konserwatorskich. Przeprowadzono ankietę etnobotaniczną z udziałem 90 informatorów, korzystając z wywiadów półstrukturalnych, obserwacji terenowych i dyskusji grupowych.
Metody badania i analiza danych
Dane analizowano za pomocą wskaźników takich jak wierność (FL), czynnik zgody informatorów (ICF), ranking preferencji, macierz bezpośrednia oraz indeks podobieństwa Jaccarda. Stosowano testy statystyczne, w tym t-Studenta, ANOVA jednoczynnikową i korelacje, przy użyciu oprogramowania R.
Badacze uzyskali zgodę administracji dystryktu i komisji etycznej Uniwersytetu Debre Markos. Wszyscy uczestnicy wyrazili świadomą zgodę ustną lub pisemną.
Zidentyfikowane rośliny lecznicze
Udokumentowano 95 gatunków roślin z 88 rodzajów i 53 rodzin. Najlepiej reprezentowane rodziny to Asteraceae i Fabaceae, a dominującą formą wzrostu były krzewy. Najczęściej używano liści, przygotowywanych przez miażdżenie i wyciskanie, podawanych doustnie.
Najczęstsze schorzenia leczone roślinami
Rośliny stosowano głównie na dolegliwości żołądkowo-jelitowe, infekcje oddechowe, choroby skóry i problemy zdrowotne związane z układem rozrodczym. Najwyższy ICF (0,87) odnotowano dla schorzeń skórnych. Kalanchoe petitiana wykazała wysoką wierność (FL 0,92) w leczeniu ran.
Różnice w wiedzy etnobotanicznej
- Wiedza znacząco różniła się między grupami informatorów (P < 0,05).
- Obserwowano zróżnicowanie w zależności od wieku, płci i doświadczenia.
Zagrożenia i rekomendacje konserwatorskie
Główne zagrożenia dla roślin leczniczych to wylesianie, rozszerzanie upraw rolnych i niekontrolowane zbiory. Badanie podkreśla kluczową rolę tradycyjnej medycyny w lokalnej opiece zdrowotnej oraz pilną potrzebę ochrony tych zasobów.
Zalecenia obejmują wzmocnienie przekazywania wiedzy między pokoleniami, promocję zrównoważonego użytkowania oraz strategie konserwatorskie oparte na społecznościach. Potrzebne są dalsze badania farmakologiczne i fitochemiczne w celu walidacji zastosowań leczniczych.
Źródło: Oryginalny artykuł

Zapalony zielarz i miłośniki natury. Zainspirowany złożonością i bogactwem natury, poświęcił swoje życie odkrywaniu i naukowemu badaniu roślin leczniczych. Pasja do roślin i głębokie zrozumienie ich leczniczych właściwości przekłada się na unikalne, holistyczne podejście do zdrowia i wellness.
